Солонгосын шүүх хиймэл оюуны зохиомол жишиг шийдвэртэй тэмцэх арга санал болгов

БНСУ-ын Дээд шүүх арваннэгдүгээр сарын 2-нд нийтэлсэн судалгаандаа хиймэл оюунаар бэлтгэсэн баримт бичигт хуурамч эсвэл огт байхгүй шүүхийн шийдвэр эшилсэн тохиолдлуудыг танилцууллаа. Иргэн, гэр бүл, захиргааны хэрэг хариуцдаг, судалгаанд хариулсан шүүгчдийн 80 орчим хувь нь ийм тохиолдолтой таарсан гэжээ.

Судалгааг аравдугаар сарын 6–16-нд бүх шатны шүүхийн шүүгчдийн дунд явуулж, нийт 360 хариулт авсан байна. Дээрх 80 орчим хувь нь эдгээр гурван төрлийн хэрэг хариуцсан оролцогчдод хамаарна. Энэ нь нийт шүүхийн хэргийн 80 хувь хуурамч эшлэлтэй гэсэн үзүүлэлт биш юм.

Огт байхгүй шийдвэрээс эхлээд утгыг нь өөрчилсөн эшлэл хүртэл

Хиймэл оюун бодит мэт харагдах боловч худал мэдээлэл зохиохыг hallucination гэж нэрлэдэг. Шүүхийн тайланд Дээд шүүхийн шийдвэрийн загварыг дуурайлгасан зохиомол шийдвэр, хайгаад олддоггүй хэргийн дугаар, бодит шийдвэрийн агуулга буюу санааг өөрчилсөн эшлэл зэрэг жишээ оржээ.

Мөн хиймэл оюунтай харилцсан яриа, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны стратегийн тухай өгүүлбэрээ баримт бичигт тэр чигээр нь үлдээсэн тохиолдол байв. Ийм эшлэл зөвхөн өөрийгөө төлөөлж буй иргэдийн материалд бус, өмгөөлөгчдийн гаргасан баримт бичигт ч илэрсэн гэж шүүх мэдээлэв.

Алдааг шалгах зардлыг нөгөө тал үүрч байна

Огт байхгүй шийдвэрийг хайж олох гэж оролдох, эшлэлийн үнэн зөвийг нягтлах, няцаалт бэлтгэхэд маргааны нөгөө тал нэмэлт цаг, зардал гаргадаг. Өмгөөлөгчгүйгээр хэрэгт оролцож буй хүнд ийм алдааг илрүүлж, хариу өгөх нь бүр ч хүндрэлтэйг тайланд онцолжээ. Шүүх өөрөө ч материалыг дахин шалгах шаардлагатай болсноор хэрэг хянан шийдвэрлэх явц удааширч болзошгүй байна.

Торгуулийн санал одоогоор хууль болоогүй

Шүүхийн захиргааны байгууллага Иргэний болон Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд торгууль ногдуулах үндэс бий болгох чиглэлээр Хууль зүйн яам зэрэг байгууллагатай зөвшилцөж, Үндэсний Ассамблейд санал хүргүүлэхээр төлөвлөжээ.

Эшилсэн шийдвэрээ заавал нягтлах үүрэг, хуурамч эшлэл давтан гаргасан өмгөөлөгчийг сахилгын журмаар шалгуулах, цахим шүүхийн системд хиймэл оюун ашиглах анхааруулга байрлуулах зэрэг арга хэмжээг мөн авч үзэж байна. Эдгээр нь цаашдын санал, төлөвлөгөө бөгөөд шинээр батлагдсан торгуулийн зохицуулалт гэж тайланд мэдээлээгүй.