Өвлийн хүйтэн шөнө тог тасрах үед юу болдгийг монголчууд бид маш сайн мэднэ. Эрэлт нь нийлүүлэлтээ давахад, эсвэл түгээх шугам нь ачааллаа дийлэхээ болиход бүх зүйл зогсдог шүү дээ. Тэгвэл яг одоо, шөнийн 3 цагт Америкийн Виржиниа муж дахь асар том мэдээллийн төвд хэдэн зуун мянган хиймэл оюун ухааны чипүүд яг ийм физикийн хязгаартай нүүр тулж байна ⚡. Хүн төрөлхтний түүхэн дэх хамгийн ухаалаг, хамгийн хүчирхэг машинууд маань 1890-ээд онд зохиогдсон хуучны цахилгаан сүлжээний архитектур дээр ажиллаж байгаа нь өнөөдрийн хамгийн том хямралыг дагуулж байна.

Ердөө ганцхан ширхэг шинэ үеийн NVIDIA Vera Rubin чип л гэхэд 2300 орчим ватт эрчим хүчийг тасралтгүй сорж байна. Энэ бол бидний өдөр тутамдаа ус буцалгадаг хоёр том цахилгаан данхыг зэрэг залгаад тасралтгүй ажиллуулахтай тэнцэх хэмжээний ачаалал юм. Өнөөдөр хиймэл оюун ухааны нэг сервер бүхий тавиур буюу өлгүүр нь дунджаар 20 айлын өрхийн хэрэглээтэй тэнцэх хэмжээний гүйдлийг шаардаж байна. Хэрэв бид гигаватт түвшний асар том мэдээллийн төв байгууллаа гэж бодоход, тэндээс ойролцоогоор 300 мегаватт нь зүгээр л дулаан болон алдагдаж агаарт замхардаг байна 🔥. Энэхүү алдагдаж буй 300 мегаватт бол Улаанбаатар хотын бүхэл бүтэн нэг том дүүргийн оройн оргил цагийн цахилгааны хэрэглээг бүрэн хангах хэмжээний эрчим хүч юм. Олон хүмүүс хиймэл оюун ухааны дараагийн том саад бэрхшээлийг тооцооллын чип дутагдах, эсвэл санах ойн багтаамж хүрэлцэхгүй байх явдал гэж боддог. Гэвч жинхэнэ үл үзэгдэх саад бол эрчим хүчийг үйлдвэрлэхдээ биш, харин тэрхүү эрчим хүчийг цахилгаан станцаас гараад микрочип хүртэлх урт замд хэрхэн үр ашигтай, алдагдалгүй дамжуулах вэ гэдэгт оршиж байна 🔌. Энэхүү үл үзэгдэх тулаан нь зөвхөн цахилгаан станцаас мэдээллийн төв хүртэлх урт замд төдийгүй, GPU чипний өөрийнх нь гадаргуу дээрх сүүлчийн хэдхэн сантиметрт ч хүртэл болж буй.

Хөрөнгө оруулагч бидний хувьд энэ сэдэв яагаад тийм чухал вэ гэж үү? Хиймэл оюун ухааны дэд бүтцийн бүтээн байгуулалт бол яг одоо дэлхий даяар өрнөж буй хамгийн тодорхой, олон жил үргэлжлэх хөрөнгийн мөчлөг юм. Гэвч ихэнх хүмүүс зөвхөн программ хангамж эсвэл алдартай хэдхэн чипний компанийг л харж байна. Interactive Brokers, Голомт Секьюритиз зэрэг аппликэйшнээр дамжуулан Америкийн хөрөнгийн биржид чөлөөтэй нэвтэрч буй монгол хөрөнгө оруулагчдад мэдээллийн гарчгийн цаана үл үзэгдэх энэхүү аварга том шилжилтээс ашиг хүртэх ховорхон боломж нээгдэж байгаа тул Мөлжүүртэй Булангийн зүгээс энэхүү нарийн төвөгтэй сэдвийг хамгийн энгийнээр, бас хөрөнгө оруулалтын шийдвэр гаргахад хэрэгцээтэй байдлаар буулгахыг зорьлоо 💰. Энэхүү гайхалтай аяллын түүхийг ойлгохын тулд бид хамгийн түрүүнд физикийн тэг цэгээс эхлэх шаардлагатай болно.

Цахилгааны физик: Тэг цэгээс эхлэн тайлбарлах нь

Энэ бүхнийг жинхэнэ утгаар нь ойлгохын тулд бид ахлах сургуулийн физикийн хичээлээс хойш огт бодож үзээгүй байж болох цахилгааны үндсэн ойлголтууд руу буцах хэрэгтэй. Цахилгаан гүйдэл гэдгийг хамгийн энгийнээр тайлбарлахын тулд ус дамжуулах хоолойтой зүйрлэж болно 🌊. Цахилгаан бол үндсэндээ электронуудын урсгал юм. Усны хоолойд ус ямар хүчтэй шахагдаж байгааг илтгэх даралтыг voltage (хүчдэл) гэж нэрлэх бөгөөд үүнийг вольтоор хэмждэг. Харин тэрхүү хоолойгоор нэг секундэд хэдий хэмжээний ус урсан өнгөрч байгааг буюу урсгалын хурдыг current (гүйдэл) гэнэ. Гүйдлийг ампер гэдэг нэгжээр хэмждэг. Ус урсаж байх үед хоолойн хананд үүсэх үрэлт буюу электронуудын хөдөлгөөнийг саатуулж, тэдний энергийг дулаан болгон хувиргаж байдаг саадыг resistance (эсэргүүцэл) гэх бөгөөд үүнийг омоор хэмждэг.

Эндээс хамгийн чухал хоёр хамаарал гарч ирнэ. Нийт хүчин чадал буюу power нь хүчдэлийг гүйдлээр үржүүлсэнтэй тэнцүү байдаг бөгөөд физикт үүнийг P = V * I гэж томьёолдог. Мөн утсаар гүйдэл гүйх үед үүсэх эрчим хүчний дулааны алдагдал нь гүйдлийн квадратыг эсэргүүцлээр үржүүлсэнтэй буюу I^2 R хэмжигдэхүүнтэй ойролцоо байдаг. Энэ нь энгийн үгээр тайлбарлавал, хэрэв та гүйдлээ хоёр дахин нэмэгдүүлбэл таны алдагдах дулаан дөрөв дахин өснө гэсэн үг юм. Харин хүчдэлээ 10 дахин нэмэгдүүлээд, гүйдлээ 10 дахин багасгавал таны системээс алдагдах дулаан шууд 100 дахин буурна. Энэхүү ганцхан физикийн хууль нь өнөөдрийн дэлхийн цахилгаан эрчим хүчний сүлжээ яагаад яг одоогийнх шигээ загварчлагдсаны хамгийн том шалтгаан юм. Хэрэв бид алс хол байрлах цахилгаан станцаас эрчим хүчийг хот руу дамжуулахдаа бага хүчдэлээр, өндөр гүйдэлтэй явуулбал тэр их эрчим хүч замдаа зүгээр л утас халаах дулаан болоод замхарч алга болно.

Цахилгаан эрчим хүч нь хоёр үндсэн хэлбэртэй. Нэг нь AC буюу alternating current (солигддог гүйдэл), нөгөө нь DC буюу direct current (шууд гүйдэл). DC буюу шууд гүйдэл нь батерей шиг маш энгийн бөгөөд электронууд зөвхөн нэг чиглэлд тогтвортой жигд урсдаг. Таны гар утас, нөүтбүүк, мөн мэдээллийн төв доторх бүх микрочипүүд зөвхөн тогтвортой шууд гүйдлээр буюу DC-ээр ажилладаг. Харин AC буюу солигддог гүйдэл бол өөр. Гүйдлийн чиглэл нь секундэд тодорхой давтамжтайгаар нааш цааш тасралтгүй солигдож байдаг бөгөөд энэ нь синус хэлбэрийн долгион үүсгэдэг. Америкт энэ солигдолт нь секундэд 60 удаа буюу 60 Hz байдаг бол Монгол болон Евразийн ихэнх орнуудад секундэд 50 удаа буюу 50 Hz солигддог. Монгол улс өөрсдийн цахилгаан эрчим хүчний багагүй хувийг ОХУ болон Хятадаас импортолдог бөгөөд хуучирсан түгээх сүлжээнээс үүдэлтэй хүчдэлийн уналт, өвлийн оргил ачааллын үеийн хязгаарлалт зэрэг нь бидэнд энэхүү цахилгаан түгээлт гэдэг асуудал хэр зэрэг чухал болохыг бэлхнээ харуулдаг. Эхний харахад энэ тасралтгүй солигдох үйл явц нь дэмий төвөгтэй мэт санагдах боловч дэлхийн цахилгаан сүлжээ яагаад AC дээр тогтдогийг ойлгохын тулд бид түүх сөхөх хэрэгтэй.

Гүйдлийн дайн: 140 жилийн өмнөх түүхэн тэмцэл

Яагаад чипүүд тогтвортой DC гүйдэл шаарддаг байтал бидний эрчим хүчний сүлжээ бүхэлдээ AC гүйдэл дээр суурилсан байдаг вэ? Энэ асуултын хариултыг олохын тулд бид 140 жилийн өмнөх түүх рүү өнгийх хэрэгтэй болно. 1880-аад оны сүүлчээр Америкт алдарт Гүйдлийн дайн өрнөсөн түүхтэй. Никола Тесла болон Жорж Вестингхаус нар алс холын зайд цахилгааныг ямар ч саадгүй, асар бага алдагдалтайгаар түгээж болох гайхалтай алсын харааг санал болгосон бөгөөд тэдний энэ ирээдүйг бүтээх гол хөзөр нь AC буюу солигддог гүйдэл байлаа. Энэхүү шинэ технологийн эсрэг Томас Эдисон өөрийн DC буюу шууд гүйдлийг улайрч хамгаалан, AC гүйдлийг амьтанд цохиулж харуулах зэргээр харлуулахыг оролдсон ч эцсийн дүндээ Теслагийн зөв байж, Эдисон ялагдсан юм.

Теслагийн ялалтын нууц нь Майкл Фарадейн нээсэн цахилгаан соронзон индукцийн гайхамшигт үзэгдэл дээр суурилсан transformer (трансформатор) хэмээх төхөөрөмж байв. Үүнийг дотроо ямар ч хөдөлгөөнт эд анги байхгүй мөртлөө цахилгааныг хүссэн хэмжээгээрээ хувиргаж чаддаг шидэт хайрцаг гэж төсөөлж болно. Нэг талын ороомогт гүйж буй хувирамтгай гүйдэл нь нөгөө талын ороомогтоо соронзон орноор дамжуулан цоо шинэ хүчдэл үүсгэдэг энэхүү гоёмсог бөгөөд энгийн шийдэл нь маш өндөр үр ашигтай ажилладаг. Гол нь энэ индукцийн үзэгдэл явагдахын тулд тасралтгүй өөрчлөгдөх соронзон орон шаардлагатай бөгөөд зөвхөн AC гүйдэл л долгиолж хувирдаг тул трансформатортой хоршиж ажиллаж чадсан юм. DC гүйдэл тогтмол байсан тул энэ шидэт хайрцгийг ашиглах ямар ч боломжгүй байв. Энэхүү ганцхан төхөөрөмжийн ачаар хүмүүс хүчдэлийг алдагдалгүйгээр хэдэн зуун мянган вольт хүртэл өсгөж, маш нарийн утсаар алсын зайд цахилгаан дамжуулаад, буцаагаад хотод орж ирэх үед нь гэрт ашиглах аюулгүй хэмжээнд хүртэл буулгаж чаддаг болсон бөгөөд AC нь дэлхийн эрчим хүчний сүлжээний албан ёсны ялагч болж 140 жилийн турш хаанчилсан юм.

Цахилгаан таны гэрт хэрхэн хүрч ирдэг вэ?

Одоо цахилгаан эрчим хүч цахилгаан станцаас гараад таны гэрийн хананд байрлах залгуур хүртэл хэрхэн аялдаг замыг төсөөлцгөөе. Нүүрс шатаж, эсвэл усны эрчим хүчээр турбин эргэх үед үүссэн цахилгаан станцын энерги нь хамгийн түрүүнд трансформаторт хүрнэ. Дамжуулалтын үеийн дулааны алдагдлыг хамгийн бага байлгахын тулд трансформаторын тусламжтайгаар хүчдэлийг хэдэн зуун мянган вольт хүртэл өсгөж өндөр хүчдэлийн цамхагуудаар дамжуулан урт аялалд гаргадаг. Энэ асар өндөр хүчдэл хот руу ойртож ирэх үедээ дэд станцуудаар дамжин шат дараатайгаар буурсаар байдаг. Хамгийн сүүлд танай гудамж эсвэл байрны гадна байрлах жижиг трансформатороор дамжин хананы залгуурт ирэхдээ 220V AC буюу Монголын стандарт хүчдэл болон буурдаг. Америкт бол энэ нь 110V AC болж буурна. Энэхүү урт аяллын алхам бүр хэдэн арван трансформатор дээр тогтдог. Бидний орчин үеийн цахилгаан сүлжээ бол үнэн хэрэгтээ гайхалтай ухаалаг трансформаторуудын систем дээр л босож ирсэн аварга том соёл иргэншил юм 🏭.

Солигддог гүйдлийн (AC) нуугдмал сул талууд

Тэгвэл AC гүйдэл бүх зүйл дээр төгс үү гэвэл үгүй юм. AC гүйдэлд байгалийн физик хуулиас үүдэлтэй хоёр том нуугдмал сул тал байдаг. Эхнийх нь skin effect (гадаргуугийн эффект) юм. Үүнийг ойлгохын тулд найман эгнээтэй маш өргөн хурдны зам байна гэж төсөөлцгөөе. Гэтэл замын хөдөлгөөнд оролцож буй машинууд зөвхөн хамгийн гадна талын хоёр эгнээгээр л яваад дотор талын зургаан эгнээ огт хоосон, ашиглагдахгүй байна гээд бод доо. Маш зузаан зэс кабелиар AC гүйдэл гүйх үед яг энэ үзэгдэл гардаг. Гүйдэл нь кабелийн дотор хэсгээр биш, зөвхөн гаднах гадаргууг дагаж гүйдэг. Зэс утсан дотор 60 Hz давтамжтай AC гүйдэл гүйх үед гүйдэл гүйх гадаргуугийн гүн нь ердөө 8.5 миллиметр л байдаг тул маш зузаан цахилгаан дамжуулах кабелийн төв хэсэг нь үнэндээ ямар ч гүйдэл дамжуулдаггүй хөндий хоолой шиг л байдаг гэсэн үг юм. Та үнэтэй зэс худалдаж авсан мөртлөө талаас илүү хувийг нь зүгээр л дэмий ашиглахгүй үхмэл хөрөнгө болгож хаяж байна гэсэн үг.

Хоёр дахь сул тал нь dielectric loss (диэлектрикийн алдагдал) юм. AC гүйдэл нь секунд тутамд чиглэлээ өөрчилж байдаг тул кабелийн эргэн тойронд хувирамтгай цахилгаан орон үүсгэж, кабелийн гадуурх тусгаарлагч материал руу энергийг тасралтгүй нэвчүүлж дулаан болгож үрдэг. Энэ нь ил задгай агаарт татсан шугамд бага нөлөөлдөг ч, ялангуяа усан доогуур эсвэл газар доогуур явдаг зузаан тусгаарлагчтай кабелиудад маш том асуудал болдог бөгөөд үүнээс болж AC гүйдлийг усан доогуур маш хол зайд дамжуулах боломжгүй байдаг.

Тэгвэл DC буюу шууд гүйдэлд энэ хоёр асуудлын аль нь ч байхгүй. DC гүйдэл нь нэг л тогтмол чиглэлд урсдаг тул утасны бүх хөндлөн огтлолыг буюу найман эгнээ замыг бүгдийг нь 100 хувь бүрэн ашиглаж гүйдэг бөгөөд зөвхөн статик цахилгаан орон үүсгэдэг тул диэлектрикийн алдагдал бараг тэгтэй тэнцүү байдаг. Энэ утгаараа физикийн хувьд DC үргэлж давуу талтай байсан юм.

Шууд гүйдэл (DC) яагаад эргэн ирж байна вэ? Хагас дамжуулагчийн үүрэг

Хэрвээ DC гүйдэл цахилгаан дамжуулалтын хувьд ийм төгс давуу талтай байсан юм бол яагаад Эдисон анхнаасаа ялагдсан юм бэ? Учир нь DC гүйдэлд нэг маш том дутагдал байсан нь хүчдэлийг алдагдал багатайгаар өөрчлөх технологи тухайн үед байсангүй. AC гүйдлийн хувьд трансформатор энэ асуудлыг 1890 онд аль хэдийн энгийнээр шийдчихсэн байв. Харин DC гүйдлийн хүчдэлийг өөрчлөхийн тулд идэвхтэй цахилгаан электроник, өөрөөр хэлбэл DC дохиог маш өндөр хурдтайгаар тасалж, өөр хүчдэл дээр дахин угсардаг semiconductor (хагас дамжуулагч) шилжүүлэгч төхөөрөмжүүд шаардлагатай байлаа. 140 жилийн өмнө ийм нарийн технологи байтугай ойлголт ч байсангүй.

Харин энэ технологи нь цаг хугацааны явцад хэрхэн хувьсаж ирснийг харцгаая. 1950-иад оны үед анхны мөнгөн усны нуман хавхлагууд гарч ирсэн ч эдгээр нь бүхэл бүтэн барилгын хэмжээтэй асар том, маш үнэтэй, мөн маш бага ашигт үйлдлийн коэффициенттэй байв. Дараа нь 1970-аад онд тиристорууд гарч ирснээр анхны худалдааны өндөр хүчдэлийн шууд гүйдэл буюу HVDC систем бодит ажил хэрэг болж эхэлсэн. Улмаар 1997 онд IGBT дээр суурилсан VSC-HVDC хувиргагчид гарч ирснээр гүйдлийг хоёр чиглэлд удирдах боломжтой болж, усан доогуурх кабелийг жинхэнэ утгаар нь хөгжүүлэх боломж нээгдсэн юм.

Тэгвэл 2020-иод он буюу өнөөдөр юу болж байна вэ? Бид silicon carbide буюу SiC болон gallium nitride буюу GaN хэмээх цоо шинэ үеийн хүчирхэг хагас дамжуулагчдын эрин үед амьдарч байна. SiC болон GaN гэдэг нь уламжлалт цахиурын оронд ашиглагдаж буй шинэ үеийн нийлмэл материалууд бөгөөд эдгээр нь хамаагүй өндөр хүчдэлийг дааж, маш өндөр хурдтайгаар тасралтгүй ажиллахын сацуу шилжилт хийх үеийн дулааны алдагдлыг эрс бууруулж чаддаг давуу талтай. Эдгээр хагас дамжуулагчид нь асар том хэмжээний хувиргагч станцуудыг хамаагүй жижиг, илүү авсаархан, өндөр үр ашигтай болгож өгсөн.

Эндээс бид нэг гол мессежийг ойлгох ёстой: Физикийн хууль огт өөрчлөгдөөгүй. Харин хагас дамжуулагчид л өөрчлөгдөж, хөгжсөн юм. Тийм ч учраас DC гүйдэл 140 жилийн дараа эргэн ирж, технологийн салбарт ялалт байгуулж эхэлж байна.

Хиймэл оюун ухааны эрчим хүчний хямрал

Одоо энэ бүхэн өнөөдрийн хиймэл оюун ухааны хувьсгалтай хэрхэн холбогдож байгааг бодит тоонуудаар харцгаая. Хэдхэн жилийн өмнө гарч байсан NVIDIA H100 чип 700W орчим эрчим хүч зарцуулдаг байв. Энэ нь тухайн үедээ маш өндөр тоо байлаа. Харин дараагийн үе болох Blackwell B200 чип 1000W-ын босгыг аль хэдийн давсан. Цаашлаад одоо яригдаж буй Vera Rubin чипүүд нэг ширхэг нь л гэхэд дунджаар 2300W эрчим хүч шаардана гэсэн мэдээлэл байна.

Тавиурын буюу нэг rack-ийн түвшинд харвал байдал бүр ч цочирдом болно. Уламжлалт мэдээллийн төвийн серверүүд нэг тавиуртаа ердөө 5–10 kW эрчим хүч ашигладаг байв. Гэтэл өнөөдрийн Blackwell AI тавиурууд болох GB200 эсвэл GB300 NVL72 нь ойролцоогоор 120 kW хүрч байна. Тэгвэл NVIDIA-ийн 2027 онд гаргахыг зорьж буй Kyber тавиур ойролцоогоор 600 kW хүчин чадалтай байх бөгөөд цаашдаа бүр 1 MW буюу нэг мегаватт руу тэлэхээр загварчлагджээ. Үүнийг дэмжихийн тулд NVIDIA компани 2027 оноос эхлэн мегаватт түвшний тавиуруудад зориулан 800V DC эрчим хүчний дэд бүтцийн замын зургаа албан ёсоор танилцуулаад байна.

Энд нэг маш чухал бөгөөд нуугдмал асуудал байна. NVIDIA-ийн өөрсдийнх нь хийсэн шинжилгээгээр, цахилгаан эрчим хүч сүлжээнээс дата төвд орж ирээд GPU чип хүртэлх замд хэд хэдэн удаа хувиргалт хийгдэх явцад болон хөргөлтийн системд нийт эрчим хүчний 30 орчим хувь нь алдагдаж дулаан болон сарнидаг болохыг тогтоожээ. Энэ бол эдийн засгийн хувьд байж боломжгүй асар их үрэлгэн байдал билээ.

Яагаад 48V физикийн хана мөргөж байна вэ?

2010 онд Google компани мэдээллийн төвийн тавиур доторх түгээлтийн хүчдэлийг 12V байсныг 48V болгон өсгөх маш том шинэчлэл хийсэн юм. Өнгөрсөн арван жилийн турш энэхүү 48V систем нь салбарын гол стандарт болж ирсэн. Хүчдэлийг ингэж дөрөв дахин өсгөснөөр гүйдэл эрс багасаж, дулааны алдагдал буурсан.

Гэвч өнөөдрийн 1 MW хүчин чадалтай хиймэл оюун ухааны серверийн тавиур дээр энэхүү 48V системийн тооцоог хийгээд үзье. P = V * I$ томьёогоор 1,000,000 Ватт = 48V × I буюу танд ойролцоогоор 20,800 ампер гүйдэл шаардлагатай болно. Энэ бол 200 ширхэг айлын өрхийн хэрэглээний гүйдэлтэй тэнцэх хэмжээний асар их гүйдэл бөгөөд энэ бүхэн ердөө ганцхан серверийн тавиур дотор урсана гээд төсөөлөөрэй.

NVIDIA-ийн тооцоолсноор 1 MW хүчин чадалтай 48V системтэй тавиурт зөвхөн гүйдэл дамжуулах зэс шинийн жин нь л гэхэд ойролцоогоор 200 кг шаардагдах гэнэ. Энэ нь дунджаар гурван том насанд хүрсэн эрэгтэй хүний жинтэй тэнцэнэ. Хэрэв үүнийг 1 GW хэмжээний бүрэн мэдээллийн төвийн хэмжээнд үржүүлж тооцвол ердөө тавиур доторх зэс шин нь л гэхэд 200 ТОНН зэс шаардах болно. Энэ цэгээс эхлээд зүгээр л улам зузаан зэс кабель ашиглах нь асуудлын шийдэл байхаа больж, физикийн болон эдийн засгийн хувьд бүрэн гацсан байна.

Яагаад 800V гэж, мөн нийлүүлэлтийн сүлжээний өв

Энэ бүх физикийн саад бэрхшээлийн хариуд салбарынхан бүгд нэгэн дуугаар 800V рүү шилжих шийдэлд хүрчээ. Гэхдээ энд нэг маш сонирхолтой асуулт гарч ирнэ: Яагаад заавал 800V гэж? 1000V эсвэл 600V биш яагаад заавал 800V сонгов?

Үүний хариулт нь цэвэр инженерчлэлийн шийдэл биш байлаа. Хариулт нь маш энгийн бөгөөд ухаалаг: Нийлүүлэлтийн сүлжээ өөрөө үүнийг сонгосон юм. 2019 онд Porsche компани Taycan загварын цахилгаан автомашинаа 800V архитектур дээр танилцуулснаас хойш бүхий л цахилгаан машины салбар буюу EVs энэ хүчдэл рүү хошуурсан. Hyundai-Kia E-GMP, Lucid, Tesla Cybertruck/Semi, Mercedes, BMW болон Хятадын тэргүүлэгч үйлдвэрлэгчид болох BYD, Xpeng, Zeekr, Li Auto, NIO, Xiaomi зэрэг компаниуд 800V-ын бүхэл бүтэн асар том экосистемийг бий болгосон юм. Энэ хугацаанд тэд 1200V SiC MOSFET, 650V GaN FET, өндөр хүчдэлийн холбогчууд, давхарласан зэс шин, тусгай хамгаалалттай кабель, хатуу төлөвт контактор зэрэг бүрэлдэхүүн хэсгүүдийн нийлүүлэлтийн сүлжээг төгс хөгжүүлж, масс үйлдвэрлэлд нэвтрүүлж чадсан байна.

Хиймэл оюун ухааны мэдээллийн төвүүд одоо зүгээр л бэлэн болсон энэхүү EV-ийн нийлүүлэлтийн сүлжээн дээр хоёр дахь том эрэлтийн давлагаа нь болон орж ирж байна. Энэ нь хоёр талдаа маш ашигтай нөхцөл байдлыг бий болгожээ: Hyperscaler буюу том мэдээллийн төв эрхлэгчид бэлэн хөгжсөн найдвартай нийлүүлэлтийн сүлжээг ашиглаж асар их цаг, хөрөнгө хэмнэх бол, эрчим хүчний хагас дамжуулагч үйлдвэрлэгчдийн хувьд цахилгаан машины өсөлт бага зэрэг саарч буй энэ үед AI мэдээллийн төвүүд гэсэн цоо шинэ эрэлтийн уурхайтай золгож байна.

Нэг зам дээрх хоёр өөр архитектур

Бүгд 800V гэсэн нэг чиглэл рүү явж байгаа хэдий ч технологийн акулууд хоёр өөр замаар алхаж эхлээд байна:

NVIDIA-ийн барилгын түвшний шийдэл: Энэ нь барилга руу орж ирж буй дунд хүчдэлийн AC гүйдлийг шууд барилгын зааг дээр 800V DC болгон хувиргаад, барилга доторх бүх түгээлтийг DC буюу шууд гүйдлээр хийх арга юм. Тэд үүний үр дүнд ашигт үйлдлийг 5 хувиар нэмэгдүүлж, зэсийн хэрэглээг 45 хувиар бууруулж, засвар үйлчилгээг 70 хувиар хэмнэн, нийт өртгийг (TCO) 30 хувиар бууруулна гэж мэдэгдэж байна. Энэхүү архитектур нь 2027 оны Kyber болон Vera Rubin Ultra үеийн системүүдийн хөгжүүлэлтийн хуваарьтай цаг хугацааны хувьд яг давхцаж байгаа юм.

OCP-ийн Mt. Diablo / Diablo 400 шийдэл: Microsoft, Meta, Google зэрэг компаниудын нэгдсэн энэхүү бүлэг арай өөр арга барил барьж байна. Тэд барилгын одоогийн 480V AC түгээлтийн системийг хэвээр үлдээгээд, харин серверийн тавиуруудын хажууд нэмэлт туслах тавиур (sidecar rack) байрлуулж, тэндээ DC гүйдэл болгон хувиргах шийдэл санал болгож байна. Энэ нь барилгын үндсэн цахилгаан дэд бүтцийг тэр чигт нь өөрчлөх шаардлагагүй тул хэрэгжүүлэхэд хамаагүй хурдан бөгөөд хямд тусна. Тэд энэ шийдлээ аль хэдийн 2025–2026 онуудад эхнээсээ нэвтрүүлж эхлээд байна.

Ирэх 2026 болон 2027 онуудад шинээр баригдах мэдээллийн төвүүдэд энэ хоёр технологийн холимог буюу hybrid хувилбарууд илүү түгээмэл ашиглагдах болно.

Сүүлчийн хэдхэн сантиметр: Хамгийн халуун тулааны талбар

800V хүчдэл мэдээллийн төвийн тавиурт хүрч ирсэн ч цахилгаан чипэнд хараахан хүрээгүй байна. GPU чип өөрөө 1V-оос бага хүчдэл шаарддаг. 800V-оос 0.8V хүртэл буурах энэ урт аяллын төгсгөлд ердөө хэдхэн сантиметр зай үлддэг ч яг энэ цэгт хиймэл оюун ухааны эрчим хүчний хамгийн халуун тулаан 🔬 өрнөж байна.

Шингэн хөргөлттэй Blackwell B200 GPU чип 1200W дээр 0.8V хүчдэл ашиглах үед хэдхэн сантиметр урттай богинохон зайд ойролцоогоор 1500 ампер гүйдэл гүйх шаардлагатай болно. Харин 2300W хүчин чадалтай Vera Rubin чип үүнийг ойролцоогоор 2875 ампер хүртэл өсгөх болно. Энэ бол зүгээр нэг тогтвортой гүйдэл биш. AI тооцооллын блокууд микросекундийн дотор зэрэг ажиллаж эхлэх үед гүйдэл хэдэн зуун амперээр гэнэт савлаж байдаг ⚡. Хэрэв чипний хавтан дээрх хүчдэл ердөө хэдхэн милливольт савлахад л чипний ажиллагаа удааширч, тогтворгүй болж эхэлнэ.

Энд маш хатуу физикийн гажилт (парадокс) гарч ирдэг. Чипний хүчдэл хуучны Pentium 4 үеийн 1.5V-оос буурсаар Hopper үед 1.0V, одоо Blackwell үед 0.8V болж буурч байхад нийт шаардах хүчин чадал нь тасралтгүй өссөөр байна. Үүний үр дүнд гүйдэл асар ихээр нэмэгдэж, $I^2 R$ дулааны алдагдал бүр ч хурдтайгаар буюу ижил ватттай үед хуучин Pentium 4 үеэс даруй 3.5 дахин хурдтайгаар өсөж байна. Иймээс бүхэл бүтэн салбар яг одоо “Энэхүү асар их гүйдэл урсан өнгөрөх сүүлчийн замыг хэрхэн хамгийн богино болгох вэ?” гэсэн ганцхан асуултын хариуг хайж байна.

Өнгөрсөн 25 жилийн турш серверийн хавтангууд нэг л энгийн дүрмээр явж ирсэн. Эхлээд 48V-ийг 12V руу буулгаж, дараа нь олон фазтай VRM (хүчдэл тохируулагч модуль) ашиглан чипний яг хажууд 0.8V руу буулгадаг байлаа. Pentium III үеэс эхлээд өнөөдрийн Blackwell хүртэл энэхүү VRM хэлхээний зохицуулах ёстой гүйдэл даруй 60 дахин өссөн бол Rubin гарахад энэ нь 115 дахин өсөх болно. 25 жил ажилласан хуучны хэлхээний архитектур одоо физикийн хязгаартаа тулж ирээд байна. Үүнийг шийдэхийн тулд салбарынхан дараах дөрвөн өөр замыг санал болгоод байна :

1-р зам: Уламжлалт арга

Энэ бол 48V-оос 12V руу, тэгээд VRM-ээр дамжин 0.8V хүрэх дарааллаар явдаг одоогийн түгээмэл архитектур юм. Нийлүүлэлтийн сүлжээ нь маш сайн хөгжсөн бөгөөд Monolithic Power Systems ($MPWR), Renesas, Analog Devices ($ADI) зэрэг компаниуд энэ зах зээлд ноёлдог. Энэхүү шийдэл нь GB200, GB300, HGX B200 зэрэг системүүдийн гол стандарт хэвээр байна.

2-р зам: Дундын хүчдэлийг бууруулах

Энэ зам нь 12V дээр зогсохын оронд илүү эрт 6V орчим хүртэл шууд буулгадаг. Texas Instruments ($TXN) энэхүү 800V-оос 6V руу, цаашлаад 1V-оос доош хувиргах архитектурыг амжилттай туршсан бол, Navitas ($NVTS) компани бүр 800V-оос шууд 6V руу 96.5 хувийн өндөр үр ашигтайгаар хувиргах GaN технологийн шийдлээ санал болгоод байна.

3-р зам: Босоо хүчдэл түгээлт (VPD)

Хүчдэлийн модулийг чипний хажууд биш, шууд доор нь байрлуулах шийдэл юм. Цахилгаан гүйдлийг хавтан дээгүүр чирж авчрахын оронд доороос нь шууд босоо чиглэлд түлхэж өгнө. Ингэснээр гүйдэл гүйх зам маш богино болж, алдагдал буурдаг. Infineon болон Delta Electronics компаниудын хоршил Blackwell-ийн эхний үйлдвэрлэлд энэхүү шийдлээрээ давамгайлж чадсан. Харин Vicor ($VICR) бол энэхүү санааг анх гаргаж ирсэн патентын эзэмшигч юм.

4-р зам: VRM шатыг бүрэн устгах

Хамгийн радикал шийдэл бөгөөд сүүлчийн VRM шатыг бүрэн алгасаж 48V эсвэл бүр 800V-оос шууд 1V хүрэхгүй бага хүчдэл рүү цөөн шатлалаар буулгах арга юм. Power Integrations ($POWI) болон Принстоны их сургуулийн судлаачид энэ чиглэлд анхдагч туршилтуудаа хийж байгаа ч одоогоор туршилтын шатанд байна.

NVIDIA компани Kyber үеийн 800V DC архитектуртаа зориулан 14 өөр түншийг (ADI, AOSL, EPC, Infineon, Innoscience, MPS, Navitas, onsemi, Power Integrations, Renesas, Richtek, ROHM, STMicroelectronics, TI) албан ёсоор зарласан. Тэд ганц нийлүүлэгчээс хамааралтай байхыг хүсэхгүй байгаа ч, бодит байдал дээр нэг чипний үе гарах бүрд аль нэг компани үнэмлэхүй давамгайлсаар байна. Жишээлбэл, MPS компани Rubin үеийн VRM үүрэнд ойролцоогоор 70 хувийн 점тэй байх хүлээлттэй байгаа бөгөөд үнэ нь (ASP) өмнөх үеэсээ бараг 60 хувиар өндөр байх тооцоо гарчээ.

Эндээс нэг сонирхолтой дүр зураг 🎭 харагдана: гурван чипний үе дараалан ялагчид нь солигдож байна. Blackwell дээр Infineon болон Delta хоршил ялсан бол, GB300 дээр MPS-ээс даруй 70 дахин жижиг AOSL компани гэнэт ялагчаар тодорсон. Харин одоо Rubin дээр MPS компани дахин үнэмлэхүй үнэ тогтоох эрхтэйгээр эргэн ирж байна.

Хөрөнгө оруулагчийн зөв асуулт

Энэ бүх технологийн өрсөлдөөн дунд хөрөнгө оруулагч бид зөвхөн аль компани нь хамгийн сайн GaN эсвэл SiC хийдэг вэ гэж асуух нь хангалтгүй юм. Харин илүү оновчтой бөгөөд бодит асуултууд бол: Тухайн компани хүчдэлийн яг аль шатыг бүрэн хянаж байна вэ? Аль GPU чипний үе дээр тэдний загвар батлагдсан бэ? Тэд зүгээр л нэг эд анги нийлүүлэгч үү, эсвэл NVIDIA-ийн үндсэн стандарт тогтоох үйл явцад ойрхон байна уу? Технологийн давуу талаа тэд нийлүүлэлтийн хурд, үйлдвэрлэлийн хүчин чадал болгон бодитоор хувиргаж чадаж байна уу? Эдгээр асуултын шүүлтүүрээр бид дараах хувьцаануудыг сонгосон болно.

TAM буюу нийт зах зээлийн багтаамж ба хөрөнгө оруулалтын боломж

Энэ салбарт ямар хэмжээний хөрөнгө эргэлдэх гэж байна вэ? Бидний өмнө нээгдэж буй ашиг олох боломж үнэхээр асар том байна.

Дэлхийн дата төвийн CapEx (Capital expenditure буюу хөрөнгө оруулалтын зардал) маш хурдацтай өсөж байгаа бөгөөд 2029 он гэхэд 1 их наяд доллароос давж, 2030 он гэхэд бүр 1.7 их наяд доллар хүрэх төлөвтэй байгааг Dell’Oro групп болон бусад тэргүүлэх судалгааны байгууллагуудын тайланд тодотгожээ.

Үүнээс зөвхөн хиймэл оюун ухааны дата төвийн цахилгаан эрчим хүчний дэд бүтцийн зах зээл буюу бидний ярьж буй эрчим хүчний хагас дамжуулагч, UPS (Uninterruptible power supply буюу үл тасалдах тэжээлийн систем), PDU (Power distribution unit буюу цахилгаан түгээх төхөөрөмж), шилжүүлэгч, давхарласан зэс шин, өндөр хүчдэлийн холбогч зэргийн TAM (Total addressable market буюу зах зээлийн нийт багтаамж) 2030 он гэхэд жилд 80 тэрбум долларын хэмжээтэй болж өсөхөөр байна. Энэхүү дэд бүтцийн зах зээл нь жилд дунджаар 15–25 хувийн CAGR (Compound annual growth rate буюу жилийн нийлмэл өсөлтийн хурд)-аар тогтвортой тэлэх төлөвтэй байна.

Харин эрчим хүчний хагас дамжуулагчдын буюу зөвхөн SiC (Silicon carbide буюу цахиурын карбид) болон GaN (Gallium nitride буюу галлийн нитрид) суурьтай чипний цэвэр зах зээл 2030 он гэхэд 14.4 тэрбум доллароос давна гэж Yole группын шинэчилсэн тайланд онцолсон байна. Хамгийн сонирхолтой нь, Morgan Stanley-ийн тооцоолсноор зөвхөн Kyber (Nvidia-ийн шинэ үеийн серверийн тавиур) дээрх эрчим хүчний шийдлийн үнэ цэнэ нь GB200 (Nvidia-ийн AI супер чип)-тэй харьцуулахад 10 дахин өсөх боломжтой байгаа нь энэ зах зээлийн асар хурдацтай тэлэлтийг нотолж байна.

Энэхүү асар хурдацтай өсөлтөөс хэн хамгийн их хожих вэ? Бид үүнд шууд хариулах үүднээс Америкийн хөрөнгийн бирж дээр нээлттэй арилжаалагддаг, 800V-ийн шилжилт болон дата төвийн эрчим хүчний дэд бүтцээс хамгийн өндөр хамааралтай, үйл ажиллагааны хөшүүрэг сайтай 8 шилдэг хувьцааг үнэ цэнийн хэлхээний дарааллын дагуу шүүж гаргалаа.

Хөрөнгө оруулалтын найман супер сонголт

Read more

1. Гүйцэтгэх хураангуй (Executive Summary) 🎯

• 📈 Ираны гал зогсоох гэрээ батлагдаж, зах зээл бүх цаг үеийн дээд түвшинд (All-time highs) хүрлээ: 4-р сарын 15-нд S&P 500 7,022.95 (+0.8%), Nasdaq 24,016 (+1.59%) хүрч шинэ дээд амжилт тогтоон, дайнаас үүдэлтэй уналтыг бүрэн нөхлөө. АНУ болон Иран 2 долоо хоногийн гал зогсоох гэрээг (ceasefire) сунгахаар хэлэлцэж байна. Зах зээл энх тайван тогтохоос өмнө аль хэдийн үнэдээ шингээж амжжээ.

• 🚀 TSMC Q1-ийн гайхалтай тайлан хагас дамжуулагчийн (Semiconductor) хөөрлийг өдөөв: 1-р улирлын ашиг өмнөх оны мөн үеэс (YoY) 58% өсч, 572 тэрбум NT$-д хүрч хүлээлтийг давав. NVIDIA 10 өдөр дараалан өсөж 200 доллар дөхлөө. AVGO 4-р сард AI-ийн 3 том гэрээ (Google, Anthropic, Meta) байгуулав. Хагас дамжуулагчийн индекс (PHLX) 2026 онд 25% өссөн бол Nasdaq 1.5% уналттай байна.

• 🧠 Квант тооцоолол (Quantum computing) үндэсний стратегийн салбараар зарлагдав: NVIDIA квант компьютерийн хяналтын систем (Control plane) болох зорилгоор “Ising” AI загвараа танилцууллаа (4 сарын 14). Мөн өдөр АНУ-ын Сенат NQI (Үндэсний квантын санаачилга) хуулийн төслийг урагшлуулав. NVIDIA-ийн стратеги: Техник хангамж биш, хяналтын системийг эзэмших.

• 📉 Хедж сангууд (Hedge funds) маш буруу байр суурьтай байна: @GlobalMktObserv-ийн мэдээлснээр хедж сангуудын Long/Short харьцаа (Long/short ratio) 2.0-оос доош орсон нь 2025 оны 4-р сарын уналтын үеэс ч доогуур байна. Хувьцааны үнэ дээд цэгтээ (ATH) байхад тэд түүхэнд байгаагүй их хэмжээгээр заржээ.

• 🪙 $BTC 75 мянган долларт хүрч, гол эсэргүүцлийн бүсэд (Resistance) гацав: Bitcoin энэ сард ~10% өссөн боловч 75K-78K$ хүрээнд том эзэмшигчид нь зарж байна. Урт хугацааны эзэмшигчид ETF-ээс орж ирж буй байгууллагын эрэлт рүү зарж буй нь сүлжээний датагаас (On-chain data) харагдаж байна. Morgan Stanley-ийн MSBT ETF эхний долоо хоногтоо 100 сая долларт хүрчээ.

2. Хамгийн их дурдагдсан хувьцаанууд (Top Mentioned Tickers) 📋

Read more

Fastly нь уламжлалт CDN (Content Delivery Network) компаниас Edge Computing болон кибер аюулгүй байдлын цогц платформ болон амжилттай өөрчлөгдөж чадлаа. Компанийн шинэ CEO болох Kip Compton-ийн удирдлага дор санхүүгийн сахилга батыг сайжруулсны үр дүнд Fastly 2025 онд анх удаагаа бүтэн жилийн турш ашигтай (non-GAAP) ажиллаж чадсан байна.

2025 оны 4-р улиралд нийт орлого 23%-иар өсөж, 172.6 сая ам.долларт хүрсэн бөгөөд ашигт ажиллагааны гол үзүүлэлт болох нийт ахиуц ашиг (Gross margin) 64%-д хүрч түүхэн дээд амжилт тогтоолоо. Энэхүү амжилт нь урсгал зардал ихтэй дата дамжуулалтаас илүүтэйгээр өндөр ашиг бүхий AI болон аюулгүй байдлын үйлчилгээ рүү чиглэсний үр дүн юм.

Энэхүү өсөлтөд Compute болон Observability үйлчилгээнүүд 78%, Security үйлчилгээ 32%-ийн өсөлттэйгээр хамгийн их нөлөөлсөн байна. Харин нийт орлогын дийлэнх хувийг бүрдүүлдэг Network Services 19%-иар тогтвортой өсөж чаджээ.

Шинэлэг технологийн архитектур ⚙️

Read more

Энэхүү хувьцаа нь өнөөдөр миний хөрөнгө оруулалтын багц дахь хамгийн том эзэмшил (biggest holding) болоод байна. Бид энэхүү онцгой хөрөнгө оруулалтын тухай өмнө нь олон удаа ярилцаж байсан бөгөөд ихэнхдээ цахилгаан эрчим хүчний сүлжээний дэд бүтэц (grid infrastructure), тэр дундаа эрчим хүчний найдвартай байдлыг хангах шийдэл, эрчим хүчний дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалт (power infrastructure play) талаас нь гүнзгийрүүлэн авч үзэж байсан билээ. Тус компани нь эрчим хүчний хүчдэлийн хэлбэлзлийг зохицуулах систем болон салхин турбины цахилгаан удирдлагын системээрээ дамжуулан сэргээгдэх эрчим хүчийг нэгдсэн сүлжээнд тогтвортойгоор холбох технологийн тэргүүлэгч гэдгээрээ танигдсан. Ялангуяа сүүлийн жилүүдэд АНУ-ын хагас дамжуулагчийн үйлдвэрлэлийн (semiconductor fab) хүчин чадал 2032 он гэхэд дэлхийн дунджаас хоёр дахин буюу 200 орчим хувиар өсөх төлөвтэй байгаа нь олон зуун мегаваттын эрчим хүчний тасралтгүй, өндөр чанартай нийлүүлэлтийг шаардаж байгаа бөгөөд энэхүү зах зээлд тус компанийн шийдлүүд амин чухал үүрэг гүйцэтгэсээр ирсэн. Үүнээс гадна Персийн булан (Permian Basin) зэрэг бүс нутгуудад уламжлалт эрчим хүчний салбарын сэргэлт эрчимжиж, газрын тос олборлолт (upstream), хадгалалт (midstream), боловсруулалтын (downstream) шат дамжлага бүрд цахилгаан хангамжийн тогтвортой байдал шаардагдах болсон нь тус компанийн орлогын үндсэн баазыг тасралтгүй тэлж байв. Гэвч саяхан буюу 2026 оны 2 дугаар сарын сүүлээр гэнэт хурцадсан АНУ болон Ираны дайн нь дэлхийн геополитик болон цэрэг-стратегийн орчныг орвонгоор нь эргүүлж, энэхүү компанийн хөгжүүлж буй технологи зөвхөн хуурай газрын эрчим хүчний сүлжээгээр хязгаарлагдахгүй, далайн аюулгүй байдалд (maritime safety) хэчнээн чухал, орлуулашгүй ач холбогдолтой болохыг бидэнд дахин нэг удаа хүчтэй санууллаа ⚠️.

Энэхүү Ираны өдөөсөн дайн 2026 оны 2 дугаар сарын 27-ны өдрийн 20:38 цагт (UTC) АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ираны эсрэг “Epic Fury” ажиллагааг (Operation Epic Fury) эхлүүлэх тушаал өгснөөр албан ёсоор эхэлсэн юм. Маргааш нь буюу 2 дугаар сарын 28-ны өдөр АНУ болон Израилийн зэвсэгт хүчин хамтран Ираны нутаг дэвсгэр рүү маш өргөн цар хүрээтэй агаарын цохилт өгч, ердөө эхний 12 цагийн дотор бараг 900 орчим байг устгасан байна. Израилийн явуулсан “Roaring Lion” ажиллагаа болон АНУ-ын цохилтын гол зорилго нь Ираны цөмийн хөтөлбөрийг таслан зогсоох, баллистик пуужингийн дэд бүтцийг устгах, улмаар засгийн эрх баригчдыг түлхэн унагаах явдал байсан бөгөөд энэхүү эхний давалгааны үеэр Ираны Дээд удирдагч Али Хаменеи болон бусад өндөр дээд албан тушаалтнууд амь үрэгдсэнээр байдал эргэлт буцалтгүйгээр дайны байдалд шилжсэн юм. АНУ-ын Батлан хамгаалахын сайд Пит Хегсет энэхүү ажиллагааны зорилгыг тайлбарлахдаа Ираны довтолгооны пуужин, тэнгисийн цэргийн хүчин болон аюулгүй байдлын бусад дэд бүтцийг бүрмөсөн устгахад оршиж байгааг онцолсон. Энэхүү үйл явдлууд дэлхий нийтийн анхаарлыг бүс нутгийн тогтвортой байдалд төвлөрүүлээд зогсохгүй, батлан хамгаалахын ханган нийлүүлэгчдийн дунд технологийн хувьсгал хийж буй компаниуд руу хөрөнгө оруулагчдын харааг чиглүүлж байна.

Read more

Гүйцэтгэх хураангуй

• Ираны гал зогсоох хэлэлцээр зарлагдсан — Гэхдээ Ормузын хоолой нээгдэнэ гэх баталгаа БИШ: АНУ Ираны цөмийн байгууламжуудад цохилт өгөв; Хегсет гал зогсоох нөхцөлийг зарлав: Иран хэзээ ч цөмийн зэвсэгтэй болохгүй, пуужин/дроны үйлдвэрлэл явуулахгүй. Ираны шинэ Дээд удирдагч шархадсан байна. Трамп Иранд зэвсэг нийлүүлсэн аливаа улсад 50%-ийн гаалийн татвар ногдуулахаа мэдэгдэв. Катар LNG (шингэрүүлсэн байгалийн хий) үйлдвэрлэлээ сэргээж эхэллээ. ШҮҮМЖЛЭЛТЭЙ нюанс (Commodity Compass): гал зогсоох хэлэлцээр ≠ Ормузын хоолойг нээх — зах зээл хэвлэлийн мэдээгээр биш бодит урсгалаар арилжаалагддаг. Ормузын хоолойг “бүрэн, нэн даруй, аюулгүй нээх” нөхцөлтэйгөөр бөмбөгдөлтөө 2 долоо хоног түр зогсоож байгаа нь эцсийн шийдэл биш.

  

• Зах зээл дээд зэргээр тайвшралыг үнэлж байна — SPY ETF нээлт дээр ~$17 (2.7%)-иар цойлж (gap) нээгдэнэ: @market_sleuth: SPY түүхэн дэх хамгийн том цойлолтуудын нэг болох $17+ үнийн зөрүүтэй (gap) нээгдэнэ. WizOfOps: SPX гал зогсоох мэдээний өмнө хаалтаараа тогтвортой байсан ч, IV огцом өсөж, Volland өсөлтийн (bullish) зорилтот түвшнийг 6700–6800 гэж таамаглав. Ийм хэмжээний үнийн зөрүү (gap) ихэвчлэн хэдэн долоо хоногийн дотор нөхөгддөг (fill). Лэнс Робертс: эсрэгцсэн (contrarian) өсөлтийн бүтэц — SPY put (зарах опцион) арилжааны хэмжээ түүхэнд 3-т орох өндөр түвшинд хүрсэн, S&P 500-ийн 59 компани Q1-д эерэг EPS (нэгж хувьцаанд ногдох ашиг) чиглүүлэг өгсөн (сүүлийн 5 жилийн дээд үзүүлэлт), ирээдүйн EPS өссөөр байна. Гэсэн хэдий ч ойрын хугацааны эрсдэлийн хамгаалалтуудаа (hedges) нэмсэн.

• DAL зах зээлийн өмнөх арилжаагаар (pre-market) +13% — Q1 ашгийн тайлангийн улирал хүчтэй эхэллээ: Delta Air Lines нь EPS ($0.64 vs $0.62) болон орлогоороо ($15.9B vs $14.9B) хүлээлтийг давж, зах зээлийн өмнөх арилжаагаар 13% цойлж өслөө. Агаарын тээврийн компаниуд гал зогсоох хэлэлцээрийн шууд ашиг хүртэгчид (түлшний үнэ унасан) юм. Энэ нь ашгийн тайлангийн улирлын өнгийг тодорхойлж байна.

• Berkshire-ийн бэлэн мөнгөний нөөц $373 тэрбумд хүрэв — Баффетийн 2008 оны арга барил хүлээгдэж байна: BRK одоо 2008 оноос хойших хамгийн том бэлэн мөнгөний нөөцтэй байна. Хэрэв зах зээл хямралын горимд шилжвэл Баффет нээлттэй зах зээлээс худалдаж авахын оронд хувийн хэлцлүүд (давуу эрхтэй хувьцаа + варрант) хийнэ. Лэнс Робертс BRK-B-г хямралын үеийн хэлэлцээрээс ашиг хүртэх хүсэлтэй жижиг хөрөнгө оруулагчдад зориулсан эрсдэлээс хамгаалах (hedge) маш сайн сонголт гэж үзэж байна.

• Геополитикийн эрсдэл тэлэх шинж тэмдэг илэрч байна: X платформ дээрх трэнд сэдвүүдэд “Их Израил”, “Фолкленд”, “Оросоос бусад” зэрэг багтаж байгаа нь геополитикийн эрсдэл Иранаас хальж өргөжиж болзошгүйг харуулж байна. ICT (Inner Circle Trader) өнөөдрийн гал зогсоох хэлэлцээрийн мэдээг “#MarketManipulation” буюу зах зээлийн манипуляци гэж шууд нэрлэв. Commodity Compass-ийн анхааруулж буйгаар хоёр талын тохиролцоо, үе шаттайгаар нээх зэрэг нь илүү магадлалтай үр дүн бөгөөд шууд бүрэн шийдэл биш юм.

Хамгийн их дурдагдсан тикерүүд

Read more

Тиймээс өнөөдөр миний онцолж буй, бүгд нүүр буруулсан ч ирээдүйд гайхамшгийг бүтээх боломжтой 2 супер хувьцаатай танилцана уу.

Subscribe now

Read more

Хяналтын AIS (хөлөг онгоцыг автоматаар таних систем) дээр нийт хөдөлгөөний тал хувь нь огт харагдахгүй, dark transit (сигналгүйгээр зорчих) үйлдэл хийгдэж байна. АНУ-ын холбоотон орнууд Америкийн аюулгүй байдлын баталгааг хүлээлгүй шууд Ирантай тохиролцож эхэлсэн нь multipolar world (олон туйлт ертөнц) эдийн засагт бодитоор хэрэгжиж буйн нотолгоо юм.

💰 Эдгээр суурь өөрчлөлтөөс дараах тодорхой хөрөнгө оруулалтын санаанууд урган гарч байна.

Read more

Өчигдрийн зах зээлийн уналтыг олон хүн сандрал гэж харж байгаа ч, урт хугацаандаа энэ нь хамгийн зөв нүүдэл байж болох юм. Дэлхийн эдийн засгийг бүхэлд нь ганцхан усан хоолойгоор барьцаалдаг тоглоом дуусах цаг нь болсон. Хэдийгээр богино хугацааны өвдөлт, зах зээлийн шок бидэнд мэдрэгдэж байгаа ч хөшигний ард стратегийн маш том цэвэршилт явагдаж байна. Ялангуяа АНУ эрчим хүчний хувьд хэний ч хараат бус болсон энэ үед, эрсдэлийг нэгмөсөн таслах зоримог шийдвэрүүд гарч эхэллээ.

Subscribe now

Ойрхи Дорнод дахь хурцадмал байдал шинэ шатанд гарч, газрын тосны үнэ огцом өсч байхад хөрөнгийн зах зээл гэнэтийн цочролд орлоо. $SPX болон Nasdaq индексүүд унаж эхлэхтэй зэрэгцэн газрын тос болон хувьцааны тогтворгүй байдлын (volatility) хооронд маш ноцтой зөрүү үүсээд байна. Гэхдээ энэ шуугиан дунд хиймэл оюуны дэд бүтцийн шинэ өрсөлдөөн чимээгүйхэн хүрээгээ тэлж, блокчейн технологи уламжлалт банкны салбартай нэгдэж байна.

1. Гүйцэтгэх хураангуй (Executive Summary)

• Ираны дайны хурцадмал байдал өчигдрийн өсөлтийг устгав: Trump 2-3 долоо хоног үргэлжлэх цохилт өгөхөө мэдэгдлээ. Израиль Ираны энхийн хэлэлцээг ахлагч Kharazi-д цохилт өгсөн бөгөөд S&P фьючерс -1.95%, Nasdaq -2.27% унаж, Brent газрын тос 8% өсч $109 хүрлээ. Өчигдрийн +2.9% өсөлт бүрэн устлаа.

• Хувьцааны тогтворгүй байдал (equity vol) буруу үнэлэгдсэн байна: SpotGamma-ийн мэдээлснээр фьючерс -1.5% унаад байхад 0DTE SPX straddle ердөө $55 (85 bps) байна. USO болон VIX-ийн зөрүү хэт их байна — газрын тос дайны эрсдэлийг үнэлж байхад хувьцаанууд тоохгүй байна. Энэ зөрүү заавал арилах ёстой. 🚨

• Саудын Араб газрын тосны нийлүүлэлтээ өөрчилж байна: Ормузын хоолойг (Hormuz) алгасч, Yanbu-ээр өдөрт ~5 сая торх экспортлож байна. Булангийн орнууд Ормузыг тойрсон хоолойн сүлжээ төлөвлөж байгаа бол Иран тус хоолойгоор өнгөрөхөд юань/stablecoin-оор төлбөр авах систем нэвтрүүллээ.

• Nike Хятадын зах зээлээс болж нурлаа: $NKE 14%+ унаж, 52 долоо хоногийн доод цэг буюу $44.63-т хүрлээ. Хятад дахь орлого дараагийн улиралд ~20% буурах төлөвтэй байна. Брэнд үнэгүйдэх (brand erosion) онол батлагдлаа.

• NVIDIA-Marvell-ийн $2 тэрбумын хэлэлцээр: Энэ нь AI дэд бүтцийг бүрэн өөрчилж байна. $MRVL +12.8% өсөв. SemiAnalysis GPU түрээсийн үнийн индексээ танилцуулснаар GPU хомсдолын түүх улам гүнзгийрсээр байна.

• SoFi Solana дээр банкны үйлчилгээ нэвтрүүллээ: Крипто болон уламжлалт санхүүгийн (TradFi) томоохон нэгдэл болж байна. 13.7 сая харилцагчтай банк stablecoin банкны үйлчилгээг санал болгож эхлэв.

Read more

Өнөөгийн технологийн салбарт нэгэн хачирхалтай парадокс өрнөж байна. Нэгэн дэд бүтцийн компанийн хувьцаа 52 долоо хоногийн дээд цэгтээ хүрч, хиймэл оюун ухааны моментумыг дагасан жижиглэнгийн хөрөнгө оруулагчид шуугиж, техникийн үзүүлэлтүүд нь 100% “Худалдан авах” дохио өгсөөр. Гэвч хөшигний ард байдал шал өөр. Компани асар их хөрөнгө шаардсан, эрсдэлтэй шилжилт хийж, ашигт ажиллагааны маржин навс унаж байхад удирдлагууд нь чимээгүйхэн хувьцаагаа зарж бэлэн мөнгө болгосоор байна. Энэ бол хэзээ мөдгүй хагарах төгс хөөс байж мэднэ. 🚨

Read more

Өнөөдрийн зах зээл яг л галзуу хулгана шиг байна шүү, найзууд аа! 🎢 Дэлхий даяар геополитикийн асуудлууд хурцадаж, хөрөнгө оруулагчид маань амьсгаа даран хүлээж сууна. Нэг талд айдас нөмөрсөн байхад, нөгөө талд ухаантай мөнгө чимээгүйхэн хөдөлж эхэллээ. Өнөөдрийн онцлох үйл явдлууд, далд хүлээлтүүд болон хэний ч анзаарахгүй байгаа том боломжуудын талаар задлан шинжилцгээе! Хүн бүрийн ярьж байгаа зүйл үнэн үү, эсвэл... хөшигний ард өөр тоглоом өрнөөд байна уу? 👀👇

Read more

Subscribe now

🌍 Макро Зах Зээлийн Ерөнхий Дүр Зураг ба Эрсдэл

• Шийдвэрлэх Дэмжлэгийн Түвшин: $SPY $634 болон SPX 6300 түвшин маш чухал. Энэ түвшнээс доош унавал үнийн дэмжлэг байхгүй бөгөөд “Хар Даваа” (Black Monday) болох буюу огцом уналт үүсэх эрсдэлтэй.

• Ёроол Ойртсон уу? Даваа гарагт богино хугацааны ёроол тогтох магадлалтай. VIX (Айдсын индекс) шинэ дээд цэгт хүрэхгүй бол зах зээл ёроолдоо хүрсэн байж болзошгүйг харуулна.

• Улирлын Өөдрөг Хүлээлт: Түүхэн статистикоор (2005 оноос хойш) 3-р сард зах зээл унасан үед дараагийн 4-р сар 86%-ийн магадлалтайгаар ногоон (өсөлттэй) хаагддаг.

• “Subprime 2.0” Анхааруулга: Хувийн зээлийн (Private Credit) зах зээлийн асуудал нь 2008 оны хямралтай төстэй дараагийн томоохон катализатор болж болзошгүйг шинжээчид анхааруулж байна.

• Инфляци ба Хүү: Холбооны Нөөцийн Сангийн тэргүүн Пауэлл Даваа гарагт үг хэлэх бөгөөд хатуу (hawkish) байр суурьтай байх хүлээлттэй байна. Зах зээл ойрын нэг жилдээ хүү буурна гэж найдахгүй байна.

⚠️ Геополитик ба Түүхий Эд

• Газрын Тосны Цочрол: Иран-Израилийн мөргөлдөөн эрчимжиж, Brent газрын тос аль хэдийн $111/баррель хүрсэн байна. Баб аль-Мандаб эсвэл Хормузын хоолой хаагдвал дэлхийн нийлүүлэлтэд ноцтой цохилт болж, үнэ дахин огцом өснө.

• Стагфляци (Stagflation): Эдийн засгийн удаашрал дээр газрын тосны үнийн өсөлт нэмэгдсэнээр стагфляци гол хүлээлт (base case) болж байна. Энэ нь ам.доллар, хувьцаа, бонд зэрэг унах эрсдэлийг дагуулж байна.

🎯 Арилжааны Тодорхой Санаанууд (Trade Ideas)

Read more

Сүүлийн нэг жил бас энэ өдрүүд муу хамгийн ашигтай өдөр дандаа Даваа гараг

Пүрэв, Баасан гараг 2-т л маркетыг шорт хийгээд байсан бол энэ сүүлийн уналтаар ашигтай байгаа.

Өнөөдөр маркет унаснаар өнгөрсөн Баасан гараг хийсэн bottom дээр дахин ирлээ

Дараагийн put wall 640 дээр, call wall 660 дээр байна. Маркет үнэмшилтэй буллиш болохын тулд 660-ийн дээр гарах хэрэгтэй. 200 SMA бас $661.48 дээр байгаа.

Маркет эндээс унавал 630 хавьцаа ирэх боломжтой буцаад буцаад булл маркет эхлээд 700 дээр бас ирэх боломжтой гэвэл аль чиглэл рүүгээ арилжих ёстой нь ойлгомжтой байна.

Иран битүү сүрдүүлэг хийгээд хийгээд газрын тос 100 давахгүй байна дахиж

6475 дээр JPM-ийн том PUT option position байгаа. Энэ 31-нд хугацаа нь дуусна. Тэгэхээр маркет чухал support дээр ирснийг харж болно.

Read more

Одоогийн зэс утас, цахилгаан дохиолол нь AI-ийн асар их өгөгдлийг дамжуулахад хурд (bandwidth) болон хоцрогдол (latency)-ын хувьд хана мөргөж байна. Шийдэл нь юу вэ? Өгөгдлийг гэрлээр дамжуулах буюу Silicon Photonics (SiPho). Энэхүү технологи нь дата төвүүдийн шинэ стандарт болж байгаа бөгөөд ойрын жилүүдэд салбарын дүр төрхийг бүрэн өөрчилж, оптик модулийн зах зээлийн бүтцийг тэр чигт нь тэлэх хүчирхэг дохиог өгч байна.

🔒 Нийтлэлийн үргэлжлэлийг зөвхөн төлбөртэй захиалагчид унших боломжтой.

Read more

Read more

Share Мөлжүүртэй Булан

Гэвч бид зүгээр нэг асуултад хариулдаг энгийн чатботоос “Агент AI” буюу Agentic AI (зөвхөн хариулах биш, бие даан шийдвэр гаргаж, олон алхамт даалгавруудыг гүйцэтгэдэг ухаалаг туслах) руу шилжихийн хэрээр дата төвүүдэд тавигдах шаардлага хурдацтай өөрчлөгдөж байна ⚡

Технологийн салбар одоо x86, Arm (чип хэрхэн мэдээлэл боловсруулахыг зааж өгдөг ялгаатай суурь загварууд) болон тусгай зориулалтын цахиур зэрэг бүгд өндөр эрэлттэй байгаа олон-архитектурын эрин үед хөл тавилаа 🚀. “Зүгээр л илүү олон GPU ав” гэх хуучин хандлага өөрчлөгдөж, системийг бүхэлд нь хэрхэн ухаалаг угсрах вэ гэдэг нарийн өрсөлдөөн болж хувирсан бөгөөд энэхүү шинэ тулааны жинхэнэ “од” нь серверийн CPU (бүх үйлдэл, мэдээллийн урсгалыг зохион байгуулж, удирдан чиглүүлдэг компьютерын гол тархи) болж байна 🌟🧠.

Макро чиг хандлага: Агентууд яг одоо юу хийж чаддаг болсон бэ, мөн тэдэнд яагаад CPU хэрэгтэй вэ? 🤯🚀

Ердөө хоёрхон жилийн өмнө хиймэл оюун ухаан бидэнд шүлэг бичиж, асуултад хариулах төдийд л бид гайхан шагширч байлаа. Чатботын эрин үед хиймэл оюун ухаан нь зөвхөн “текст үүсгэгч” байсан бөгөөд GPU (График боловсруулах нэгж) гол ажлыг буюу хүнд тооцооллыг хийдэг байв. Харин CPU (Төв боловсруулах нэгж) зөвхөн оролт гаралтыг удирдах зэрэг хөнгөн үүрэгтэй байлаа.

Гэвч бид энгийн чатботоос “Агент AI” (Agentic AI) руу шилжиж, энэ хуучин загвар бүрэн эвдэгдэж байна. Өнөөдөр AI нь таны өмнөөс хулгана, гар хөдөлгөж, бие даан шийдвэр гаргадаг “Дижитал Ажилтан” (Digital Worker) болон хувирчээ 💼✨. Агентууд нь зөвхөн хариу бичих бус, бие даан вебээс хайлт хийх, Python код ажиллуулах, контейнэр удирдах, гадаад API дуудах зэрэг цогц бөгөөд нэгэн зэрэг бус (asynchronous) даалгавруудыг гүйцэтгэдэг.

Одоогийн Агент AI ямар гайхалтай түвшинд хүрснийг дараах бодит жишээнүүдээс харж болно:

• 🔍 Perplexity Computer: Хэдэн жилийн өмнө бид Perplexity-г зүгээр л ухаалаг хайлтын систем гэж хардаг байв. Харин одоо тэрээр бүрэн хэмжээний судалгааны ажилтан болсон 🕵️‍♂️. Та түүнд “Сүүлийн 5 жилийн хагас дамжуулагчийн зах зээлийн тайланг нэгтгээд, Excel дээр санхүүгийн модель үүсгэ” гэж хэлэхэд тэрээр бие даан олон веб цонх нээж, PDF файлууд уншин, тоо баримтуудыг хооронд нь тулгаж, эцсийн үр дүнг хүснэгтээр гаргаж өгч чадна 📊.

• 🦾 OpenClaw болон NVIDIA-ийн стратегийн түншлэл: OpenClaw нь компьютерын дэлгэц дээрх үйлдлүүдийг яг л хүн шиг хийх чадвартай (Computer Use) агентуудыг хөгжүүлж байгаа бөгөөд NVIDIA-ийн хүчирхэг дэд бүтэцтэй хоршсоноор нарийн төвөгтэй програмуудыг бие даан нээж, Python код бичин ажиллуулж, алдаа гарвал өөрөө дебаг (debug) хийж засаж чаддаг болсон 💻🔧.

Хэрвээ саяхан хэн нэгэн танд “Миний AI туслах өглөө өөрөө сэрээд, интернэтээс өчигдрийн хөрөнгийн биржийн тайлангуудыг уншиж, Python дээр дата анализ хийгээд, миний өмнөөс имэйлээр үр дүнг нь явуулчихсан” гэж хэлсэн бол та хэтрүүлэг гэж бодох байсан байх 🎬🍿. Гэтэл өнөөдөр энэ нь бодит байдал болжээ.

Гэхдээ энэ бүхэнтэй CPU ямар хамаатай гэж? 🧠⚙️

Энэхүү шинэ ажлын урсгалд GPU “бодох” үйлдлийг хийдэг бол, CPU гарсан шийдвэрийг бодит үйлдэл болгож “хийх, гүйцэтгэх” үйлдлийг хариуцдаг. Агент AI-ийн үед CPU-ийн ачаалал яагаад огцом нэмэгдэж байгааг дараах хоёр гол хүчин зүйлээр тайлбарлаж болно:

• 🛠️ Удирдлага болон багаж хэрэгслийн ашиглалт (Orchestration & Tool Use): Агентуудын ажил нь “Хэрэв А болбол Б-г хий, үгүй бол В рүү шилж” гэх мэт дараалсан, салаалсан логик шаарддаг бөгөөд энэ нь CPU-ийн хамгийн сайн хийж чаддаг үндсэн үүрэг юм. CPU нь удирдлагын шийдвэрийг хурдан гаргах шаардлагатай байдаг. Одоогийн зарим агент ажлын ачаалалд, өгөгдөл боловсруулахад зарцуулж буй нийт хугацааны буюу хоцрогдлын (latency) 50-90%-ийг зөвхөн CPU талын боловсруулалт эзэлж байна. Өөрөөр хэлбэл, GPU хариугаа бодоод бэлэн болчихсон байхад CPU бусад үйлдлээ (интернетээс мэдээлэл татах, код унших гэх мэт) хийж дуусгахыг хүлээж гацдаг системтэй болсон.

• 🧱 VRAM-ийн хана (The VRAM Wall буюу Санах ойн хязгаар): AI-ийн нэг дор уншиж, санаж чадах мэдээллийн хэмжээ буюу “контекст цонх” 1 сая токен хүртэл тэлж байна. Үүнийг дагаад AI өмнө нь бодсон зүйлсээ дахин бодохгүйн тулд түр хадгалдаг ой санамж болох KV cache (Key-Value cache)-ийн хэмжээ 200GB-аас давж эхэллээ. Гэтэл хамгийн хүчирхэг GPU хүртэл ердөө 80GB орчим VRAM-тай байдаг тул багтахгүй хальж, “хана мөргөдөг”. Иймд илүү гарсан өгөгдлийг компьютерын ерөнхий санах ой (System RAM) руу шилжүүлж, CPU дээр хадгалахаас өөр аргагүй болж байна. Энэ үед CPU-ийн санах ойн багтаамж болон өгөгдлийг GPU руу хэр хурдан дамжуулах чадвар буюу холболтын хурд (interconnect bandwidth) асар их ач холбогдолтой болжээ.

Энэхүү шилжилт нь зах зээлд урьд өмнө байгаагүй эрэлтийг бий болгож байна. Агент ажлын ачааллаас үүдэлтэй серверийн CPU-ийн орлого AMD дээр огцом өссөн бол, Intel серверийн CPU-ийн нийлүүлэлт “туйлын хязгаарлагдмал” байгааг хүлээн зөвшөөрсөн. Мөн NVIDIA болон Arm (шинэ AGI CPU-ээрээ) энэхүү гацааг шийдвэрлэхийн тулд өөрсдийн CPU шийдлээ эрчимтэй түрэмгийгээр зах зээлд нэвтрүүлж эхлээд байна.

💥 Цахиурын хувьсгал: Arm яагаад “Төслийн зураг”-аас “Барилгачин” болж хувирав? 🏗️

Дэлхий ертөнц өөрчлөгдөхийн яг өмнө нэгэн онцгой нам гүм байдал үүсдэг. Сан Францискод болсон “Arm Everywhere” арга хэмжээний үеэр Arm компанийн гүйцэтгэх захирал Рене Хаас (Rene Haas) энэхүү 35 жил үргэлжилсэн нам гүм байдлыг эвдлээ. Тэд өнгөрсөн хугацаанд дэлхий даяар 350 тэрбум гаруй чипэнд зөвхөн чипийн “зураг төсөл” гаргаж өгдөг байсан бол, одоо түүхэндээ анх удаагаа өөрсдийн бодит цахиур чипийг (Arm AGI CPU) үйлдвэрлэн, шууд зах зээлд нийлүүлж эхэллээ. Энэ бол NVIDIA тоглоомын GPU-ээс AI хурдасгуур руу шилжсэнээс хойших хагас дамжуулагчийн салбар дахь хамгийн том стратегийн эргэлт юм 🚀.

Энэхүү түүхэн шилжилтийн хамгийн чухал 5 онцлогийг задлан шинжилье:

• 💸 1. Зөвхөн IP (Оюуны өмч) түрээслэх эриний төгсгөл: Олон арван жилийн турш Arm-ийн эдийн засгийн хөдөлгүүр нь түншүүдийнхээ хийсэн чип бүрээс авах маш бага роялти буюу “центүүд”-ээр тэжээгдэж байв (IP-Only буюу Зөвхөн оюуны өмч лицензлэх загвар). Харин одоо өөрсдөө чип үйлдвэрлэж борлуулах (Merchant silicon буюу Шууд худалдах цахиур) зах зээлд орсноор, зуучилсан цент биш, чип тус бүрээс “доллар” олох асар өндөр ашигтай бизнес загвар руу шилжиж байна.

• 🚛 2. AI-ийн “Өөрөө буулгагч машин” (Dump Trucks of AI): Агент AI-ийн хувьд GPU нь мэдээлэл боловсруулдаг “хүчирхэг багаж” бол, CPU нь тэрхүү мэдээллийг зөөвөрлөж, цэгцэлж, бодит үйлдэл болгодог “өөрөө буулгагч машин” юм. Шинэ үеийн агент системүүд нь удирдлага, зохицуулалт (Orchestration), тусгаарлагдсан орчны менежмент (Container management), болон Python код ажиллуулах зэрэг маш цогц үйлдлүүдийг хийдэг тул үүнийг дааж гарахын тулд зориулалтын Arm AGI CPU-г бүтээжээ.

• ⚡ 3. Эрчим хүчний парадокс (300 Ватт / 136 Цөм): Шинэ Arm AGI CPU нь эрчим хүчний хэмнэлтийн жинхэнэ гайхамшиг юм. Хуучин x86 архитектурууд хэт их цахилгаан зарцуулдаг бол, Arm нь 3 нанометрийн технологиор 136 ширхэг Neoverse V3 цөмийг ердөө 300 Ваттын дулаан ялгаруулах хязгаарт (TDP - Thermal Design Power буюу чипийн хэрэглэх эрчим хүчний дээд хязгаар) багтааж чадсан. Мөн 96 эгнээ бүхий PCIe Gen 6 болон CXL 3.0 зэрэг хэт өндөр хурдны холболтуудыг (High-speed interconnects) дэмждэг. Үүний үр дүнд нэг гигаватт AI дата төвийн хүчин чадалд 10 тэрбум доллар хүртэлх хөрөнгийн зардлын (Capex) хэмнэлт гаргана гэж тооцоолжээ.

• 🤝 4. Програм хангамжийн “Тэг саад” (Zero Barrier) ба Meta-ийн түншлэл: Өмнө нь дата төвүүд Arm руу шилжихэд хамгийн том саад нь бүх кодыг дахин бичих буюу “програм хангамжийн татвар” (Software tax - шинэ архитектур руу шилжихэд гардаг нэмэлт зардал, хүндрэл) байлаа. Гэтэл энэ саад одоо бараг “тэг” болсон. Meta компани 90-хэн хоногийн дотор ердөө 5 инженертэйгээр өөрсдийн системийг Arm руу бүрэн хөрвүүлж чадсан байна. Нууц нь юу вэ? LLM (Том хэлний загвар) нь кодын хөрвүүлэлтийг автоматаар хийж, хүмүүс гараар код бичих шаардлагагүй болжээ. Meta болон OpenAI нь энэхүү шинэ CPU-ийн хамгийн гол стратегийн түншүүд болж байна.

• 💰 5. 100 Тэрбум долларын бооцоо ба Хос орлогын загвар: Arm-ийн санхүүгийн замнал зах зээл дээр дахин үнэлэгдэж байна. Одоогийн үүлэн тооцооллын роялти бизнес нь 3 тэрбум долларын багтаамжтай зах зээл (TAM - Total Addressable Market буюу нийт хүрч болох зах зээлийн хэмжээ) байсан бол, шууд цахиур зарж эхэлснээр энэ зах зээл 100 тэрбум доллар болж тэлж байна. Хамгийн сонирхолтой нь тэдний зах зээл дэх онцгой давуу тал юм: Хэрэв NVIDIA, AWS зэрэг компаниуд чипээ өөрсдөө хийвэл Arm лицензийн роялти авна. Харин Meta, Cloudflare зэрэг компаниуд бэлэн чип шууд худалдаж авбал Arm цахиурын бүрэн ашгаа (Margin) авна. Тэд зах зээл дээр аль ч тохиолдолд хождог цорын ганц тоглогч боллоо.

⚔️ Олон-Архитектурын дайн: Аваргуудын тулаан ба Стратегиуд

Агент AI нь серверийн CPU-ийн зах зээлийг сэргээгээд зогсохгүй, “Системийн түвшний дайн”-ыг эхлүүллээ. SemiAnalysis зэрэг салбарын шинжээчдийн дүгнэж буйгаар, компаниуд зүгээр ч нэг чипний хурд уралдуулахаа больж, дата төвийг бүхэлд нь хэрхэн удирдах тал дээр өөр өөр архитектурын чиглэлд тэрбум долларын бооцоо тавьж байна. Зах зээлийн гол тоглогчдын стратегиуд дараах байдлаар хуваагдаж байна:

• 🏰 AMD EPYC Venice (x86) — Экосистемийн хаан ба Прагматик сонголт: AMD нь TSMC-ийн 2 нанометрийн технологид суурилсан Zen 6 архитектураараа уламжлалт байгууллагын (enterprise) зах зээлийг эзэгнэж байна. Тэдний хамгийн том давуу тал бол “Чиплет” (Chiplet) архитектурын өндөр үйлдвэрлэлийн гарц, мөн x86 програм хангамжийн асар том өв юм. Дэлхийн томоохон банкууд, SaaS компаниуд кодоо дахин бичих эрсдэл гаргахгүйгээр шууд хүчин чадлаа нэмэхийг хүсэж байгаа тул AMD серверийн зах зээлийн орлогын ~40%-ийг хэдийнэ гартаа оруулжээ.

• 🌲 Intel Clearwater Forest (x86) — Үүлэн тооцооллын үр ашиг ба Өндөр нягтрал: Энэ бол Intel-ийн хувь заяаг шийдэх “18A” үйлдвэрлэлийн технологиор бүтээгдсэн, 288 ширхэг E-core (Үр ашигт цөм) бүхий мангас юм. SemiAnalysis-ийн онцолсноор, энэхүү чип нь хүнд тооцоолол гэхээсээ илүү үүлэн технологийн орчинд сая сая хөнгөн даалгаврыг (microservices) нэгэн зэрэг, маш бага эрчим хүчээр гүйцэтгэх зориулалттай. Хэрэв Intel шинэ савлагааны технологийнхоо гарцыг тогтворжуулж чадвал хямд өртөгтэй суурь дэд бүтцийн эрэлт өндөр хэвээр байна.

• 🌪️ Arm AGI CPU (Custom Arm) — Хараат бус байдал ба Зах зээлийг эвдэгч: Өмнөх хэсэгт дурдсан гайхалтай эрчим хүчний хэмнэлтээс гадна, энэхүү чипийн хамгийн чухал стратегийн үнэ цэн нь “Аврах цагираг” болж байгаад оршино. Томоохон үүлэн үйлчилгээ үзүүлэгчид (Hyperscalers) зөвхөн нэг нийлүүлэгчийн хаалттай экосистемд (Vendor lock-in) орохыг огт хүсэхгүй байгаа. Arm өөрийн цахиурыг шууд нийлүүлж эхэлсэн нь худалдан авагчдад архитектурын эрх чөлөөг олгож, x86-ийн ноёрхлыг өртөг болон эрчим хүчний хэмнэлт гэсэн хоёр фронтоор нэгэн зэрэг цохиж байна.

• 🐉 NVIDIA Vera (Custom Arm) — Босоо интеграци ба Бүрэн хяналт: GPU-ийн маргаангүй хаан одоо дээд зэрэглэлийн CPU тоглогч болжээ. Тэдний стратеги маш энгийн бөгөөд түрэмгий: NVIDIA дата төвийн тавиурыг бүхэлд нь (Rack-scale) нэг том компьютер болгон зарж байна. Vera CPU нь тэдний дараагийн үеийн Rubin GPU-г хооллохын тулд л төрсөн бөгөөд “Хэрэв чи манай GPU-ийн хүчийг дээд зэргээр сорж ашиглахыг хүсвэл, манай CPU-г заавал давхар авах ёстой” гэсэн бизнесийн хатуу бөгөөд ухаалаг загварыг зах зээлд тулгаж байна.

Share Мөлжүүртэй Булан

(Анхааруулга (Disclaimer): Энэхүү мэдээлэл нь зөвхөн санаа өгөх зорилготой (idea-generation only) бөгөөд санхүүгийн зөвлөгөө (financial advice) биш юм. Та өөрийн биеэр судалгаа хийж (do your own research), эрсдэлээ удирдана уу (risk management)).

🏆 Өндөр итгэл үнэмшилтэй санаанууд (High Conviction Ideas)

Эдгээр нь дохио (signals), статистик давуу тал (statistical edge) болон институцийн мөнгөн урсгал (institutional flow) дээр тулгуурласан хамгийн онцлох хүлээлтүүд юм:

• 🥇 $GLD (Алт / Gold) — Дундаж руу буцах урт хугацааны позиц (Mean Reversion Long)

  • Нөхцөл байдал: $GLD 9 өдөр дараалан унасан нь 2004 онд байгуулагдсанаас (ETF’s inception) хойш ердөө 5 удаа тохиолдсон бөгөөд хэзээ ч 10 өдөр дараалж унаж байгаагүй түүхтэй. Үүнтэй зэрэгцээд алт олборлогчид (gold miners - $GDX, $GDXJ) болон мөнгө (silver - $SLV) эерэг чиглэлд салж (diverging bullishly), уналтыг сөрөн өсөж эхэлсэн нь маш хүчтэй дохио юм.

  • Арилжааны санаа (Idea): Богино хугацааны огцом сэргэлтийг (short-term bounce) хүлээж $GLD-ийн Call опцион (calls) эсвэл хувьцааг (shares) авах. Мөн алтны сэргэлтээс хөшүүрэгтэйгээр (leveraged play) ашиг олохын тулд зах зээлийг аль хэдийн тэргүүлж эхэлсэн (leading) олборлогчдын $GDX эсвэл $GDXJ-г сонгож болно.

• 🥈 $SPY (S&P 500) — Хатуу хамгаалалттай тактикийн урт позиц (Tactical Long with Tight Stops)

  • Нөхцөл байдал: $SPY өөрийн 200 өдрийн хөдөлгөөнт дундаж (200-day moving average - MA) дээрээ ирээд байна. Түүхээс харахад, 200 гаруй өдрийн турш энэ дунджаас дээш байсны эцэст доош орох нь гүнзгий баавгай зах зээл (deep bear markets) гэхээсээ илүү консолидацид (consolidation) хүргэдэг бөгөөд 1950 оноос хойш дараагийн нэг жилийн хугацаанд дунджаар 8.3%-иар өсдөг байна.

  • Арилжааны санаа (Idea): 640-655 үнийн бүсэд (zone) худалдаж аваад 631-ээс доош хатуу Stop loss (tight stop) тавих. Энэ нь дунд хугацаанд (medium term) бухнуудад (bulls) илүү ашигтай байрлал (setup) юм.

• 🥉 $UNH (UnitedHealth) — Опционы урсгалыг дагах (Follow the Options Flow)

  • Нөхцөл байдал: Нээлттэй гэрээнээс (open interest) 100 дахин их хэмжээний Call опционыг хаман авсан (call sweep) нь институцийн түвшний маш түрэмгий, өсөлтийн байр суурийг (bullish institutional positioning) харуулж байна.

  • Арилжааны санаа (Idea): Энэхүү ер бусын опционы идэвхийг (unusual options activity) дагаж $UNH Call опцион авах. Богино хугацааны моментумыг (near-term momentum) ашиглах бол хугацаа багатай (shorter-dated) опционыг сонгох.

• 🚀 $GOOG — Өсөлтийн Call опционы тоглолт (Bullish Call Play)

  • Нөхцөл байдал: Samsung компани Google болон Microsoft-той санах ойн (long-term memory supply) урт хугацааны нийлүүлэлтийн гэрээ хэлэлцэж байгаа тухай мэдээлэл гарсан. Энэ нь хиймэл оюун ухааны дэд бүтцийн (AI infrastructure) өсөлтийн чиг хандлагатай шууд нийцэж байна.

  • Арилжааны санаа (Idea): Идэвхтэй арилжаачдын (active trader) орсон жишгээр 9-р сард дуусах хугацаатай $300-ийн Call опционыг авах. Samsung-ийн гэрээ нь нэмэлт хурдасгуур (catalyst) болж магадгүй.

• 🔥 $CMTL (Comtech) — Тусгай нөхцөл байдал / Үйл явдалд тулгуурласан (Special Situation / Event-Driven)

  • Нөхцөл байдал: Компани борлуулалт болон дахин хөрөнгөжүүлэлт (recapitalization) хийхээр бэлдэж байна. Ахмад өр төлбөр (senior debt) нь ердөө 125 сая доллар байгаа нь нийт 440 сая долларын өртэй (debt stack) харьцуулахад бага хэмжээ бөгөөд хөрөнгө борлуулалтаас (asset sale) 315 сая доллар босгох боломжтой байна. Энэ нь бүтцийн өөрчлөлтийн (restructuring) тоглолт юм.

  • Арилжааны санаа (Idea): Дахин хөрөнгөжүүлэлт амжилттай болбол хувьцааны үнэ (equity) огцом өсөх магадлалтай тул таамагласан урт позиц (speculative long) нээх. Өндөр эрсдэл / Өндөр өгөөжтэй (High risk/high reward) тул хэмжээгээ зөв тохируулах (size accordingly).

💡 Бусад анхаарал татсан санаанууд болон Хурдасгуурууд (Catalysts)

• 🤖 $ARM: AI захын тооцоолол (Edge computing) хурдасгуур (catalyst). Гүйцэтгэх захирал (CEO) Rene Haas-ийн хийх танилцуулгын өмнөх хүлээлт. AI-ийн дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалт хүчтэй хэвээр байгаа тул мобайл/edge AI салбарт давуу байр суурьтай $ARM-ийг худалдан авах санаа.

• 📡 $AAOI: 800G дата төвийн дамжуулагчийн (data center transceivers) 53 сая долларын шинэ захиалга (order win) авсан. Энэ нь бага үнэлгээтэй (small-cap) хувьцааны хувьд орлогын (revenue) маш чухал хурдасгуур тул мэдээг даган худалдаж авах. Савлагаатай (volatility) байж болох тул хэмжээгээ анхаарах.

• 🛍️ $LULU: Дотоод худалдан авалт (Insider Buying). Өнгөрсөн баасан гарагт 1 сая долларын дотоод худалдан авалт хийгдсэн. Үнэ нь унасан хувьцаанд компани дотроосоо ингэж их хэмжээгээр худалдан авалт хийх нь эерэг дохио (positive signal) хэдий ч одоогоор Ажиглалтын жагсаалтад (Watchlist) байлгаж, техникийн үзүүлэлт (technicals) сайжирсны дараа урт хугацааны оролт (long entry) хийхийг зөвлөж байна.

• 💸 $ONDS: Хамгаалагдсан Call опционы орлогын стратеги (Covered Call Income Strategy). Урт хугацаанд (LEAPs) өсөлтөөс ашиг хүртэхийн зэрэгцээ, 2 долоо хоног тутамд 20% OTM (Out-of-the-money) Covered call зарах замаар тогтмол орлого олох (income strategy) илүү консерватив (conservative) хандлага.

🌍 Макро эдийн засаг (Macro) болон Газрын тосны (Oil) тойм

• 🛢️ Газрын тосонд дохио аслаа: Brent маркийн газрын тосонд арилжааны хэрэглэгчдийн тавьсан Short (унах) позиц (short positions) 193 тэрбум доллар буюу бүх цаг үеийн дээд хэмжээнд (record) хүрч, 2022 оны эрчим хүчний хямралын үеийн оргилоос ч давлаа. Үйлдвэрлэгчид 100 доллароос дээш үнээр хедж (hedged) хийж байгаа нь дотоод тоглогчид (insiders) үнэ унана гэж хүлээж байгааг харуулж буй маш хүчтэй “баавгай” (bearish) дохио юм.

• ⚠️ Макро эрсдэл (Macro risk): Apollo компани өөрийн хамгийн том хувийн зээлийн (private credit) сангаас мөнгө татах (redemptions) хүсэлтийн 11%-ийг хязгаарласан нь хувийн зээлийн салбарт ан цав (cracks) үүсэж болзошгүйг анхааруулсан макро түвшний улаан гэрэл юм. Үүнийг онцгойлон ажиглах (monitor) шаардлагатай.

2026 оны эхний улирлын байдлаар энэхүү компани нь хөрөнгө оруулагчид болон шинжээчдийн дунд хоёр хуваагдсан хүлээлтийг үүсгээд байна. Нэг талаас, хуучин уламжлалт дэлгэцийн бизнес нь макро эдийн засгийн хүндрэлтэй тулгарч, ашгийн хэмжээ буурч байгаа. Нөгөөтэйгүүр, тус компани нь дэлхийн хамгийн том технологийн аваргуудын дараагийн үеийн AI дата төвүүдэд зориулсан оптик дэд бүтэц болон хүлээлт өндөртэй ухаалаг нүдний шилний гол эд ангиудын “нууц нийлүүлэгч” болсон гэх баттай мэдээллүүд цацагдаж, зах зээлд тэсрэлт хийгээд байна. Хэрэв энэ нь батлагдвал тус компани нь зөвхөн дэлгэцийн чип нийлүүлэгч биш, харин олон их наяд долларын үнэлгээтэй дэлхийн хиймэл оюун ухаан болон орон зайн тооцооллын (spatial computing) дэд бүтцийн гол хөдөлгүүр болох юм. 🌟

Read more

Яагаад энэ компани Уолл Стритийн (Wall Street) анхаарлыг татах болов? Хамтдаа сонирхоцгооё! 🕵️‍♂️

📉 Өрийн Хямралаас Ашигт Ажиллагаа Руу (Corporate Turnaround)

Аливаа гайхалтай түүх уналтаас эхэлдэг. Semtech нь 2023 онд Sierra Wireless компанийг худалдаж авснаар асар их өрөнд орж, хүндхэн байдалд орж байсан. Гэвч шинэ удирдлагын баг үнэхээр гайхалтай ажиллаж, өрийн хэмжээгээ амжилттай бууруулан, цэвэр өр/ашгийн харьцааг (Net leverage ratio) аюултай 8.8x байснаас маш эрүүл 1.3x түвшинд хүртэл бууруулж чадсан.

Үүгээр зогсохгүй, тэд ашиг багатай хуучин тоног төхөөрөмжийн бизнесээс татгалзаж, тогтмол орлого оруулдаг, өндөр ашигтай програм хангамжийн үйлчилгээ (Software-as-a-Service - SaaS) рүү шилжих ухаалаг нүүдэл хийж байна.

⚡ Хиймэл Оюун Ухааны Өгөгдлийн Төв (AI Data Centers)

AI технологи эрчимтэй хөгжиж буй өнөө үед аварга том үүлэн технологийн компаниуд (Hyperscalers) дата төвүүдийнхээ цахилгаан зарцуулалтад маш их санаа зовж байна. Уламжлалт дижитал дохио боловсруулагч (Digital Signal Processor - DSP) чипүүд хэт их эрчим хүч хэрэглэж, асар их халдаг.

Үүний эсрэг Semtech хамгийн шилдэг шийдлүүдийг санал болгож байна:

• Оптик холболт: Тэдний шугаман залгагддаг оптик (Linear Pluggable Optics - LPO) технологи нь өгөгдөл дамжуулах цахилгаан зарцуулалтыг 50% хүртэл бууруулж, мэдээлэл дамжуулах хоцрогдлыг (Latency) эрс багасгадаг.

• Зэс кабель: Ойрын зайд зориулагдсан идэвхтэй зэс кабель (Active Copper Cable - ACC) технологи нь өрсөлдөгчдөөсөө бараг 90% бага эрчим хүч зарцуулдаг.

Мөн саяхан HieFo корпорацийг худалдаж авснаар өндөр хүчин чадалтай лазер (Indium Phosphide lasers) үйлдвэрлэлийг өөртөө нэгтгэж, нэг модулиас олох ашгаа үлэмж хэмжээгээр нэмэгдүүлж чадсан байна.

Уолл Стритийн Инженерүүдийн Дүгнэлт (The Engineering Bull Case):

Инженерийн гүнзгийрүүлсэн дүн шинжилгээ хийдэг алдартай “Irrational Analysis” (Substack блог) саяхан “SerDes дайн: MediaTek TPU-г Semtech аварч магадгүй” гэсэн нийтлэлдээ Semtech-ийн технологийн давуу талыг хүчтэй онцолсон байна. Тэдний хамгийн том хөзөр нь Үргэлжилсэн хугацааны шугаман тэнцвэржүүлэгч (Continuous Time Linear Equalizer - CTLE) хэмээх аналог технологи юм.

100,000 гаруй GPU-тэй асар том дата төвүүдэд цахилгаан их иддэг Broadcom болон Marvell компанийн DSP чипийг алгасаж, энэхүү CTLE шийдлийг ашигласнаар холболтын кабель тус бүрээс хэдэн ватт хэмнэж чадна. Ингэснээр нийт дата төвийн түвшинд хэдэн мегаватт (Megawatts) эрчим хүч суллагдах бөгөөд үүгээрээ дахин хэдэн мянган AI процессор нэмж залган ашиг олох боломжтой болж байгаа нь дата төвийн хувьд Semtech-ийг худалдан авах хамгийн том шалтгаан буюу “Бухын таамаглал” (Bull case) болж байна.

🌐 Ухаалаг Сүлжээ ба LoRa (IoT & LoRa Technology)

Мэдээж зөвхөн AI дата төв гэлтгүй, Semtech нь маш бага эрчим хүчээр холын зайд мэдээлэл дамжуулах LoRa (Long Range) технологиороо дэлхийд ноёрхдог.

Саяхан тэд 4-р үеийн шинэ чипээ танилцуулсан бөгөөд үүнд захын төхөөрөмж дээрх хиймэл оюун ухаан (Edge AI / TinyML) хэмээх технологийг суулгаж өгсөн. Ингэснээр төхөөрөмжүүд (жишээ нь: усны тоолуур, байршил тогтоогч) бүх мэдээллээ үүлэн сервер рүү илгээхгүйгээр, өөрөө дүн шинжилгээ хийж, батерейгаа олон жилийн турш хэмнэх боломжтой болсон юм.

🛡️ Цахилгаан Хэлхээний Хамгаалалт (Analog Mixed Signal & Circuit Protection)

Тэдний далд боловч маш найдвартай бэлэн мөнгөний машин нь хүчдэлийн огцом өсөлтийг дарангуйлагч (Transient Voltage Suppressor - TVS) төхөөрөмжийн бизнес юм. Энэхүү эд анги нь цахилгаан тээврийн хэрэгсэл (Electric Vehicles - EV) болон 5G сүлжээний хамгаалалтад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Хямд өртөгтэй Хятадын компаниудтай өрсөлдөхийн оронд Semtech зөвхөн маш өндөр найдвартай байдал шаардсан, өндөр үнэтэй дээд зэрэглэлийн зах зээлд ухаалгаар төвлөрч ажилладаг.

💰 Санхүүгийн Үзүүлэлт ба Хөрөнгө Оруулалтын Дүгнэлт (Financials & The Bull Thesis)

Тоонууд хэзээ ч худал хэлдэггүй. Semtech компанийн орлого 2026 оны санхүүгийн жилд 1.05 тэрбум ам.долларт хүрч, 15%-иар өссөн амжилт үзүүллээ. Удирдлагын зүгээс нийт ашгийн маржинг (Gross Margin) аажмаар 60% руу өсгөх маш тодорхой бөгөөд бодитой зорилт тавьсан бөгөөд дата төвийн (Data Center) бизнес нь дараагийн жилд дахин 50%-иас дээш өсөх хүлээлттэй байна.

AI дэд бүтцийн эрэлт хэрэгцээ асар хурдтай нэмэгдэж буй энэ үед Semtech компани зах зээлийн хамгийн чухал асуудал болох “эрчим хүчний хэмнэлт”-ийг шийдэж чадсан нь тэднийг хүчтэй хөрөнгө оруулалт болгож байна. Уолл Стритийн (Wall Street) шинжээчид эдгээр амжилтыг өндрөөр үнэлж, хувьцааны зорилтот үнийг (Price target) $115 хүртэл нэмэгдүүлээд байна. 🚀

📚 Хавсралт: Техникийн Хэллэгүүдийн Тайлбар

Мэдээллийн технологийн салбар нарийн хэллэг ихтэй байдаг тул танд зориулан дараах тайлбарыг бэлтгэлээ:

• Hyperscaler (Аварга том үүлэн технологийн компаниуд): Amazon (AWS), Google Cloud, Microsoft Azure зэрэг дэлхийн хэмжээний асар том өгөгдлийн төв (Data center) ажиллуулдаг технологийн аваргуудыг хэлнэ.

• DSP / Digital Signal Processor (Дижитал дохио боловсруулагч): Өгөгдлийн дохиог цэвэрлэж дамжуулах үүрэгтэй чип боловч ажиллуулахад маш их цахилгаан эрчим хүч шаарддаг бөгөөд амархан халдаг хуучин технологи.

• LPO / Linear Pluggable Optics (Шугаман залгагддаг оптик): Дээр дурдсан DSP чипийг алгасаж, гэрлийн дохиог шууд дамжуулснаар эрчим хүчийг 50% хүртэл хэмнэж чаддаг шинэ үеийн технологи.

• ACC / Active Copper Cable (Идэвхтэй зэс кабель): Дата төвийн доторх ойрын зайд мэдээлэл дамжуулах зориулалттай, харьцангуй хямд бөгөөд цахилгаан маш бага зарцуулдаг ухаалаг зэс утас.

• LoRa / Long Range (Холын зайн сүлжээ): Утасгүй холбооны технологи бөгөөд ухаалаг усны тоолуур, байршил тогтоогч зэрэг жижиг төхөөрөмжүүдийг маш бага батерей (эрчим хүч) ашиглан олон километрийн зайд интернеттэй холбодог.

• TinyML / Edge AI (Захын төхөөрөмж дээрх хиймэл оюун ухаан): Мэдээллийг заавал төв сервер рүү илгээж боловсруулахын оронд тухайн жижиг мэдрэгч төхөөрөмж (sensor) дээрээ шууд дүн шинжилгээ хийх технологи. Ингэснээр сүлжээний ачаалал болон батерейг давхар хэмнэнэ.

• TVS / Transient Voltage Suppressor (Хүчдэлийн огцом өсөлтийг дарангуйлагч): Аянга буух эсвэл тогонд цохиулах үед үүсдэг цахилгааны огцом өсөлтөөс үнэтэй төхөөрөмжүүдийг шатахаас хамгаалдаг аюулгүйн хаалт юм.

• Gross Margin (Нийт ашгийн маржин): Компани бүтээгдэхүүнээ борлуулсан орлогоос түүнийг үйлдвэрлэхэд гарсан шууд зардлыг хассан цэвэр ашгийн хувь. Энэ хувь өндөр байх тусам бизнес ашигтай байна гэсэн үг.

• Net Leverage Ratio (Цэвэр өр/ашгийн харьцаа): Компанийн төлөх ёстой нийт өрийг нэг жилийн үйл ажиллагааны ашигтай (EBITDA) харьцуулсан дүн. Энэ тоо бага байх тусам компани өрийн дарамтгүй байдаг ба 1.3x гэдэг нь тун эрүүл үзүүлэлт юм.

• Software-as-a-Service / SaaS (Програм хангамж үйлчилгээ хэлбэрээр): Програмыг нэг удаа зарах биш, сар эсвэл жил бүр хураамж төлж ашигладаг тогтмол орлоготой загвар.

CTLE / Continuous Time Linear Equalizer (Үргэлжилсэн хугацааны шугаман тэнцвэржүүлэгч):

Үргэлжилсэн хугацааны шугаман тэнцвэржүүлэгч (Continuous-Time Linear Equalizer буюу CTLE) нь серверийн арын хавтан (server backplanes), зэс кабель, оптик дамжуулагч зэрэг өндөр хурдны өгөгдөл дамжуулах холбооны хүлээн авагчийн урд хэсэгт (receiver front-end) ашиглагддаг аналог цахилгаан хэлхээ юм. ¹

Энэ нь хэрхэн ажилладаг болон орчин үеийн хиймэл оюун ухааны дата төвүүдэд яагаад ийм чухал технологи болсон талаарх дэлгэрэнгүй тайлбарыг энд хүргэе:

Хэрхэн ажилладаг вэ?

Өндөр хурдны өгөгдөл нь хэвлэмэл хэлхээний хавтан (printed circuit board) дээрх зэс зам эсвэл шууд залгагддаг кабель (direct attach cable) зэрэг физик орчноор дамжих үед уг физик суваг нь байгалийнхаа жамаар “нам давтамжийг нэвтрүүлэгч шүүлтүүр” (low-pass filter) мэт ажилладаг. Энэ нь физик материалууд дохионы өндөр давтамжтай хэсгийг нам давтамжтай хэсгээсээ хамаагүй илүү хүчтэй шингээж, сулруулдаг гэсэн үг юм.

Харин CTLE нь үүний яг эсрэгээр буюу аналог “өндөр давтамжийг нэвтрүүлэгч” (high-pass буюу peaking) шүүлтүүрийн үүрэг гүйцэтгэдэг. Энэ нь орж ирж буй дохионы нам давтамжийг харьцангуй хэвээр үлдээх буюу бага зэрэг дарахын зэрэгцээ, өндөр давтамжийн бүрэлдэхүүн хэсгүүдэд тооцоолсон нэмэлт өсгөлт өгөх замаар ажилладаг. Ямар нэгэн дижитал боловсруулалт хийгдэхээс өмнө дохиог аналог түвшинд ингэж тэнцвэржүүлснээр CTLE нь дохионы гажуудлыг, тэр дундаа тэмдэгт хоорондын саад (inter-symbol interference буюу ISI) хэмээх асуудлыг засаж, өгөгдлийн долгионы хэлбэрийг тод, уншигдахуйц байдалд нь буцаан оруулдаг.

Дата төвүүдэд яагаад шаардлагатай вэ?

AI кластерууд томрохын хэрээр дата төвүүд сүлжээнийхээ хурдыг 800G болон 1.6T хурд руу шинэчилж байгаа бөгөөд энэ нь өгөгдлийн шугамуудыг 112 Gbps эсвэл бүр 224 Gbps зэрэг асар өндөр хурдаар ажиллахыг шаарддаг. Ийм хэт өндөр давтамжийн үед “гадаргаар гүйх эффект” (skin effect - гүйдэл дамжуулагчийн гадаргуу дээр төвлөрч, эсэргүүцлийг нэмэгдүүлэх үзэгдэл) болон диэлектрик алдагдал (dielectric loss) зэрэг физик үзэгдлүүд нь дохиог маш хүчтэй муутгадаг. 224 Gbps хурдтай үед хэлхээний хавтан дээгүүр хэдхэн инч (inch) зам туулсан дохио маш ихээр мууддаг тул хүлээн авагч дээр очихдоо огт уншигдах боломжгүй, битүү дулааны шуугиан (thermal noise) мэт харагддаг.

Тэнцвэржүүлэлт хийхгүй бол техник хангамж орж ирж буй 1 болон 0-үүдийг унших ямар ч боломжгүй болох бөгөөд энэ нь дата төвийн үйл ажиллагааг бүхэлд нь зогсооход хүргэнэ.

Semtech компанийн “Бухын таамаглал” (Bull Case)-тай холбогдох нь

Өмнө нь энэ салбарт дохионы ийм ноцтой алдагдлыг шийдвэрлэхийн тулд өгөгдлийг дижитал хэлбэрт оруулж, цэвэрлэн, цагийг нь дахин тохируулдаг Дижитал дохио боловсруулагч (Digital Signal Processors - DSPs) ашигладаг байсан. Энэ нь үр дүнтэй хэдий ч DSP-үүд асар их хэмжээний цахилгаан эрчим хүч шаардаж, мэдээлэл боловсруулах хоцрогдол (latency) үүсгэдэг сул талтай.

Харин маш өндөр түвшинд хөгжүүлсэн CTLE нь дохиог бүрэн аналог түвшинд цэвэрлэж чаддаг тул Шугаман залгагддаг оптик (Linear Pluggable Optics - LPO) болон Идэвхтэй зэс кабель (Active Copper Cables - ACC) зэрэг шинэ архитектуруудыг бүтээх боломжтой болгож байна. Өндөр хүчин чадалтай CTLE-д түшиглэж, цахилгаан их зарцуулдаг DSP чипүүдийг кабель болон оптик модулиудаас хассанаар дата төвүүд 1.6T хурдаар өгөгдлийг амжилттай дамжуулахын сацуу, холболтын эрчим хүчний зарцуулалтыг 50% хүртэл бууруулж, хоцрогдлыг эрс багасгах боломжтой болж байгаа юм.

Share

Технологи ба Тойрог замын тооцоолол (Technology & Orbital Edge Computing) 💻

LUNR-ийн өсөлтийн гол хөдөлгүүр нь 800 сая доллараар худалдан авсан (acquisition) Lanteris Space Systems (хуучнаар Maxar Space Systems) болон KinetX Aerospace юм. 🛰️

• Lanteris 1300 Series: Энэхүү хиймэл дагуулын автобус (satellite bus) нь 95 гаруй удаа амжилттай ниссэн туршлагатай бөгөөд эрчим хүчний хэмнэлттэй цахилгаан хөдөлгүүр (electric propulsion), өндөр хүчин чадалтай литий-ион батерей (lithium-ion batteries) зэргийг багтаасан тул хүнд даацын ачаа болон мэдрэгч (sensors) тээвэрлэхэд нэн тохиромжтой.

• Сансрын мэдээллийн төв (Space-Based Data Centers): LUNR нь 175 сая долларын стратегийн хөрөнгө оруулалт (strategic equity investment) татаж, хиймэл дагуулаа тойрог замын захын тооцоолол (orbital edge computing) хийхэд зориулан хөгжүүлж байна. NVIDIA-ийн шинэ Space-1 Vera Rubin Module AI чипийг сансарт ашиглах технологийн үсрэлттэй зэрэгцэн, LUNR нь сансар дахь мэдээллийн төвийн (data center) дэд бүтцийн гол тоглогч болохоор зорьж байна. 🧠✨

Сарны даалгаврууд (Moon Missions) 🌕

LUNR нь сарны хайгуулын салбарт тэргүүлэгч хэвээр байна.

• IM-3 Даалгавар: 2026 оны хоёрдугаар хагаст хэрэгжих IM-3 даалгаврын үеэр өмнөх даалгаврууд дээр гарсан газардах хөлний хазайх (toppling) асуудлыг бүрэн шийдвэрлэхээр төлөвлөж байна. Ингэхдээ лазер зай хэмжигч (laser rangefinder) системийг сайжруулж, газардах хөлийг (landing gear) илүү бат бөх, өргөн болгож инженерийн шинэчлэл хийсэн. 🛠️

• LTV Гэрээ: NASA-ийн 4.6 тэрбум долларын өртөгтэй Сарны гадаргуугийн тээврийн хэрэгсэл (Lunar Terrain Vehicle - LTV) төслийн ялагчаар тодрох өндөр магадлалтай байна. Энэхүү гэрээ нь компанид жилд 200-300 сая долларын тогтмол орлого (recurring revenue) авчрах боломжтой юм. 🚙💨

“Алтан Бөмбөгөр” ба Үндэсний Аюулгүй Байдал (Golden Dome & National Security) 🛡️

Тус компани нь “Алтан Бөмбөгөр” (Golden Dome) хэмээх АНУ-ын пуужингаас хамгаалах (missile defense) шинэ санаачилгад чухал үүрэг гүйцэтгэхээр зэхэж байна. Энэхүү аварга том санаачилгын үндсэн өртөг нь 185 тэрбум доллар хүрэх төлөвтэй байна.

• Батлан хамгаалахын гэрээнүүд: LUNR нь Пуужингаас хамгаалах агентлагийн (Missile Defense Agency - MDA) 151 тэрбум долларын дээд хязгаартай SHIELD IDIQ гэрээнд амжилттай шалгарсан.

• Өрсөлдөөн ба Зах зээлийн багтаамж (TAM): Сансраас пуужин хянах (space-based missile warning) дэлхийн зах зээл 2024 онд 45 тэрбум доллар байсан бол 2030 он гэхэд 61.6 тэрбум доллар хүртэл өсөх (CAGR 7%) хандлагатай байна. Сансрын Хөгжлийн Агентлаг (Space Development Agency - SDA)-ийн Tranche 3 Tracking Layer төслийн хүрээнд Lockheed Martin, Northrop Grumman, L3Harris, болон Rocket Lab зэрэг компаниуд нийт 3.5 тэрбум долларын гэрээ авсан нь энэ салбарын өрсөлдөөн (competition) болон хөрөнгө оруулалтын хэмжээг илтгэж байна. Lanteris 1300-ийн технологи болон туршлага нь LUNR-ийг энэхүү зах зээлд хүчтэй өрсөлдөгч болгож чадсан. 🛰️🔥

Үнийн таамаг (Price Targets & Valuation) 🎯

Lanteris-ийг амжилттай худалдан авч, компанийн орлогын бааз эрс тэлсэнтэй холбогдуулан Уолл Стритийн (Wall Street) шинжээчид LUNR-т маш өндөр итгэл үзүүлж байна.

• Clear Street: Шинжээч Greg Pendy компанийн 2026 оны орлогыг 907 сая доллар, 2027 оны орлогыг 1.12 тэрбум доллар хүрнэ гэж таамагласан. Ингэснээр зорилтот үнийг (price target) $25.00 болгон нэмэгдүүлж, “Худалдан авах” (Buy) үнэлгээ өгсөн байна. 💸

• Бусад шинжээчид: Зах зээлийн дундаж зорилтот үнэ (consensus average price target) одоогоор ойролцоогоор $19.50 байна.
  Компани нь 2026 онд эерэг цэвэр ашиг (positive adjusted EBITDA) гаргаж эхлэх үед хувьцааны үржүүлэгч (Price-to-Sales multiple) тэлэх замаар хөрөнгө оруулагчдад асар их өгөөж өгөх боломж бүрэн нээлттэй байна. 🚀📊

Олон тэрбумын гэрээг ямар ч хүнд сурталгүйгээр авч чадсан Anduril-ийн нууцыг Luckey маш тодорхой тайлбарладаг: “Anduril бол татвар төлөгчдийн хэдэн зуун тэрбум долларыг хэмнэх хэрэгслийг өөрсдийн хөрөнгөөр бүтээж, жилд хэдэн арван тэрбум доллар олдог батлан хамгаалахын бүтээгдэхүүний компани юм.” Одоогийн байдлаар тэд нийт ажилчдынхаа 20 хувийг бүрдүүлдэг ахмад дайчдаараа дамжуулан Украин болон Ойрхи Дорнодын халуун цэгүүдэд зэвсгээ туршин, алдаагаа тэр дор нь засаж байна. Энэ хурдыг хуучинсаг компаниуд гүйцэх ямар ч боломжгүй.

🧠 Гаражийн инженерээс тэрбумтан хүртэл

Palmer Luckey бол жирийн нэгэн гүйцэтгэх захирал биш. Тэрээр гэрийнхээ гаражид хуучин iPhone засаж зардаг байсан хүүхэд бөгөөд 21 насандаа өөрийн үүсгэн байгуулсан Oculus компаниа Facebook-т 2 тэрбум доллароор зарж байв. Гэвч тэрээр далайн эрэг дээр амрахын оронд дахин шинэ сорилт хайсан юм.

Тэрээр өөрийнхөө зогсолтгүй ажиллах донгийн талаар: “Тэрбумтан болсон ч зүгээр сууж чаддаггүй нь миний тархины хараал... Яагаад би Anduril-д ажиллаж болох байтал далайн эрэг дээр хэвтэж байх ёстой гэж?” хэмээн хошигносон байдаг. Түүний хувьд орчин үеийн зэвсэг нь энгийн нэг Tesla машинаас ч дор хиймэл оюун ухаантай байгааг харах нь батлан хамгаалахын салбарт хувьсгал хийх хамгийн том сэдэл болсон юм.

🤖 Lattice OS ба Ухаалаг Зэвсгийн Эрин

Орчин үеийн дайнд хүнд хуягт танк биш, програм хангамж хамгийн чухал зэвсэг болжээ. Anduril-ийн гол цөм нь Lattice OS хэмээх хиймэл оюунд суурилсан үйлдлийн систем юм. Энэхүү систем нь бүх радар, дрон, мэдрэгчүүдийн мэдээллийг нэгтгэн боловсруулж, аюулыг автоматаар илрүүлдэг тархи нь гэсэн үг.

Тэдний бүтээсэн зэвсгүүд гайхалтай:

• Roadrunner-M: Байгаа устгаагүй бол буцаж ирээд босоогоороо газардаж, дахин ашиглагддаг өндөр хурдны дрон. Энэ нь агаарын довтолгооноос хамгаалах зардлыг эрс бууруулдаг.

  

• Ghost Shark: Австралийн тэнгисийн цэрэгтэй хийсэн 1.7 тэрбум долларын гэрээний гол дүр болох урт хугацаанд ажиллах чадвартай бие даасан шумбагч онгоц.

• Barracuda: Дайсны хамгаалалтыг тоогоороо давамгайлан устгах зориулалттай, олноор үйлдвэрлэх боломжтой далавчит пуужингууд.

Энэ бүхнийг iPhone үйлдвэрлэж байгаа мэт олноор нь угсардаг Arsenal-1 хэмээх аварга том үйлдвэрт бүтээж байна.

🌍 “Дэлхийн Цагдаа” биш “Дэлхийн Зэвсгийн Дэлгүүр”

Luckey-ийн үзэж байгаагаар АНУ бүх дайнд өөрийн цэргээ илгээх биш, харин холбоотнуудаа “гар хүрч боломгүй зараа” мэт хүчирхэг зэвсгээр хангах ёстой. Энэ нь хуучны “тэнэг” буюу оновч муутай зэвсгээс илүүтэй, хүний амь нас эрсдэхээс сэргийлсэн, зөвхөн байг устгах зориулалттай “ухаалаг” хиймэл оюун ухаант зэвсгүүд юм. Зорилго нь дайснаа устгахдаа биш, дайралт хийх нь ямар ч боломжгүй бөгөөд хэт өндөр өртөгтэй гэдгийг математикийн аргаар батлан харуулах явдал юм.

📈 Трейдерүүдийн анхааралд: Хөрөнгө оруулалтын санаанууд (Proxy Plays)

Anduril нь 30.5 тэрбум долларын үнэлгээтэй хувийн компани учраас бид шууд хувьцааг нь худалдаж авах боломжгүй. Гэхдээ батлан хамгаалахын энэхүү технологийн шилжилтээс ашиг хүртэх ухаалаг нүүдлүүд бий:

• Palantir ($PLTR): Anduril-ийн програм хангамжийн шууд түнш. Lattice-тэй хоршин ажиллаж, саяхан л гэхэд АНУ-ын армитай 100 сая долларын гэрээ байгуулсан.

• Velo3D ($VELO): SpaceX болон Anduril-д шаардлагатай чухал эд ангиудыг хэвлэдэг компани бөгөөд Батлан хамгаалах яамнаас 32.6 саяын гэрээ авсан. Анхаарах чухал цэг: Ирэх долоо хоногт буюу 2026 оны 3-р сарын 24-нд тайлангаа тавих бөгөөд саяхан удирдлагууд нь 15 саяын өрөө хувьцаа руу 16.38 доллараар хөрвүүлсэн нь маш том эерэг дохио (catalyst) шүү!

• Nvidia ($NVDA) & Broadcom ($AVGO): Энэ их хиймэл оюун ухаан, автономит системийг GPS-гүй орчинд ажиллуулахад хагас дамжуулагчийн супер чипнүүд ус агаар мэт хэрэгтэй.

• AeroVironment ($AVAV) & Kratos ($KTOS): Камиказе дрон болон нисэгчгүй төхөөрөмжийн зах зээл дэх гол тоглогчид.

• Өргөнөөр хөрөнгө оруулах (ETFs): Хуучны хүнд сурталт компаниудыг алгасаад зөвхөн AI, кибер аюулгүй байдал, робот техникт төвлөрсөн $SHLD, $FITE зэрэг ETF-үүд маш сайн сонголт болно.

Эцсийн дүгнэлт:

Хиймэл оюун ухааны зэвсэглэлийн өрсөлдөөн аль хэдийн эхэлсэн бөгөөд Хятад улс энэ тал дээр маш түрэмгий урагшилж байна. Энэ шинэ эрин үед зөвхөн технологийн төлөө биш, оршин тогтнохын төлөөх уралдаан явагдаж байна. Зах зээлийн чиг хандлага ч мөн адил програм хангамж болон AI-д суурилсан батлан хамгаалахын компаниуд руу хүчтэй шилжиж байна. Тренд дагасан нь хожно!